فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از جنبه‌های مهم توسعه پایدار، کشاورزی پایدار است که سه هـدف اصلی بهره‌وری اقتصادی، کیفیت زیست­ محیطی و مسئولیت اجتماعی دارد و می‌بایست به ­صورت متعارف در کنار یکدیگر بررسی شوند. شـناخت ایـن مؤلفـه‌هـا مـی‌توانـد در تـدوین سیاست‌ها و راهبردهای کشاورزی پایدار نقش بسزایی ایفا کند. هدف اصلی مطالعه، شناخت و تحلیل مؤلفه‌های پایـداری نظـام کـشت برنج در شهرستان رشت است. داده‌های مورد نیاز به­ صورت حضوری و با تکمیل پرسش­نامه از کشاورزان شالی­کار شهرستان رشت در سال 1400-1399 جمع‌آوری شد. برای تعیین وزن شاخص‌های اجتمـاعی، اقتصـادی و اکولوژیکی از فراینـد تحلیـل سلسله­ مراتبی ((AHP استفاده شد و همچنین برای ادغام شاخص‌های پایداری از روش شاخص ترکیبی بهره گرفته شد. نتایج نشان داد 36 درصد نظام تولید برنج در وضعیت نرمال است و تنها 4 درصد نظام تولید برنج در وضعیت پایدار قوی و بالقوه پایدار قرار دارد. بر اساس یافته­ ها، ارقام بومی ازنظر شاخص‌های پایداری وضعیت مطلوب‌تری داشتند و کشاورزانی که عملیـات مـدیریت اگرواکولوژیـک را استفاده کرده‌ بودند، ازنظر پایداری اکولوژیکی، اقتصادی و پایـداری کـل در سـطحی بالاتری قرار داشتند. با توجه به نتایج، کشاورزانی که دارای اراضی یکجا و متمرکز بوده‌اند ازنظر پایداری اقتصادی و پایداری کل وضعیت مطلوب‌تری داشتند. همچنین کشاورزانی که از ارقام بومی و گواهی شده استفاده کرده‌ بودند ازنظر شاخص‌های پایداری وضعیت مطلوب‌تری داشتند. بنابراین کشت ارقام بومی و گواهی شده، مدیریت اگرواکولوژیک و حرکت به سوی اندازه­ های بزرگ­تر مزرعه می‌تواند تأثیر مثبتی بر پایداری کشت برنج داشته باشد.