مطالعات ارزیابی اثرات توسعه: ترویج علم در مدیریت محیط‌ زیست

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای ترویج کشاورزی دانشگاه شیراز

2 دانشیار بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز

doi
چکیده

سیاست‌ها، برنامه‌ها، طرح‌ها­ و پروژه‌های توسعه؛ پیامدهای مختلف مثبت و منفی دارند.­ ارزیابی تأثیرات زیست‌محیطی و اجتماعی سعی دارد به شکلی روش­مند این پیامدها را پیش‌بینی و مدیریت کند. شناسایی و ارزیابی از عملکرد و اثرات برنامه‌های توسعه از طریق نظرسنجی و آشنایی با دیدگاه، ادراک و نگرش مردم یکی از روش‌های دخالت ‌دادن گروه‌های ذی­نفع است. مبادله اطلاعات بین مردم محلی و مجریان، آنان را نسبت به شرایط اقتصادی­ـ اجتماعی کنونی، نحوه کاهش اثرات منفی و افزایش اثرات مثبت در آینده و شناسایی فرصت‌های پیشرفت مطلع می‌کند. این فرایند به افراد اطمینان می‌دهد که آنها کنار گذاشته نخواهند شد و حضور مؤثری در تصمیم­های مربوط به طرح‌های توسعه خواهند داشت.­ این پژوهش علاوه بر مفاهیم نظری ارزیابی اثرات زیست‌محیطی و اجتماعی، جایگاه ادراک و نگرش را در ارزیابی مشارکتی اثرات بررسی کرده است. در ادامه تعدادی از پژوهش‌های­ ارزیابی اثرات و به­ طور ویژه مرتبط با توسعه روستایی، کشاورزی و منابع طبیعی را بررسی و به روش تحلیل محتوا، نشانزدهای (آثار) مثبت و منفی آنها را بر محیط‌ طبیعی و انسانی استخراج کرده است.