مطالعات ارزیابی اثرات توسعه: ترویج علم در مدیریت محیط زیست
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای ترویج کشاورزی دانشگاه شیراز
2 دانشیار بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز
doi
چکیده
سیاستها، برنامهها، طرحها و پروژههای توسعه؛ پیامدهای مختلف مثبت و منفی دارند. ارزیابی تأثیرات زیستمحیطی و اجتماعی سعی دارد به شکلی روشمند این پیامدها را پیشبینی و مدیریت کند. شناسایی و ارزیابی از عملکرد و اثرات برنامههای توسعه از طریق نظرسنجی و آشنایی با دیدگاه، ادراک و نگرش مردم یکی از روشهای دخالت دادن گروههای ذینفع است. مبادله اطلاعات بین مردم محلی و مجریان، آنان را نسبت به شرایط اقتصادیـ اجتماعی کنونی، نحوه کاهش اثرات منفی و افزایش اثرات مثبت در آینده و شناسایی فرصتهای پیشرفت مطلع میکند. این فرایند به افراد اطمینان میدهد که آنها کنار گذاشته نخواهند شد و حضور مؤثری در تصمیمهای مربوط به طرحهای توسعه خواهند داشت. این پژوهش علاوه بر مفاهیم نظری ارزیابی اثرات زیستمحیطی و اجتماعی، جایگاه ادراک و نگرش را در ارزیابی مشارکتی اثرات بررسی کرده است. در ادامه تعدادی از پژوهشهای ارزیابی اثرات و به طور ویژه مرتبط با توسعه روستایی، کشاورزی و منابع طبیعی را بررسی و به روش تحلیل محتوا، نشانزدهای (آثار) مثبت و منفی آنها را بر محیط طبیعی و انسانی استخراج کرده است.