ارزیابی و پهنهبندی احتمال خطر زمینلغزش در حوضه آبریز یایجیلو با مدل AHP
نویسندگان
1 اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان آذربایجانشرقی
2 دانشگاه تبریز
doi
چکیده
بررسی عوامل مؤثر در وقوع زمینلغزش، تهیه نقشه آسیبپذیری و دوری جستن از مناطق مستعد وقوع زمینلغزش میتواند کمک مؤثری در کاهش خسارتهای احتمالی و مدیریت خطر حاصل از این پدیده داشته باشد. برای بررسی و پهنهبندی خطر زمینلغزش در این حوضه ابتدا نقشهها و لایههای اطلاعاتی عوامل اصلی مؤثر در رخداد این پدیده از قبیل شیب، جهت شیب، بارش، لیتولوژی، کاربری اراضی، فاصله از گسل، فاصله از آبراهه و طبقات ارتفاعی در سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) تهیه گردید و سپس با استفاده از تصاویر ماهوارهای و عملیات میدانی زمینلغزشهای موجود در منطقه شناسایی شد. در مرحله بعد با بهکارگیری روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP < /span>) عوامل موردبررسی در مرحله پیشین بهصورت زوجی مقایسه و وزن هر یک از عوامل که مبین میزان تأثیر آنها است محاسبهشده است. وزنهای بهدستآمده در محیط نرمافزار Arc Map < /span> به لایه و کلاس مربوطه اعمال گردید و سپس اقدام به تلفیق لایههای مؤثر شناساییشده در زمینلغزش گردید. و درنهایت نقشه پهنهبندی خطر وقوع زمینلغزش در حوضه یایجیلو به دست آمد. نتایج حاصل از این بررسی نشانگر این است که روش تحلیل سلسله مراتبی به دلیل استوار بودن بر مبنای مقایسه زوجی موجب سهولت و دقت در انجام محاسبات لازم و ارائه نتایج به دلیل دخالت دادن تعداد زیادی از عوامل در مقایسه با سایر روشهای پهنهبندی خطر زمینلغزش است. نتایج پژوهش نشاندهنده این است که در حدود 36/2 در صد از مساحت حوضه یایجیلو، احتمال وقوع زمینلغزش خیلی زیاد بوده، همچنین در 93/21 درصد احتمال وقوع زیاد، 38/45 درصد احتمال وقوع متوسط، 14/28 درصد احتمال وقوع کم و در 21/3 درصد احتمال وقوع خیلی کم میباشد.