فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‏منظور شناسایی الگوی فشار در زمان رخداد بارش‏های همراه‏ با ‏طوفان تندری فراگیر، 18 ایستگاه واقع در شمال ‏غرب ایران طی دورة 1993-2012 بررسی شد. برای به‏دست‏آوردن روزهای منتخب شاخص‏هایی قرار داده شد. 108 روزی که دارای شاخص‏های موردنظر بودند انتخاب شدند و برای تحلیل آماری داده‏های ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال آن‏ها از سایت مرکز ملی پیش‏بینی محیطی (Ncep/Ncar) اخذ شد و با استفاده از تحلیل ‏عاملی نمرات عامل‏ها مشخص شد و خوشه‏بندی داده‏ها با روش تحلیل سلسله‏مراتبی و ادغام Ward انجام شد. نتایج تحقیق نشان می‏دهد که به هنگام وقوع بارش‏هایی همراه ‏با ‏طوفان تندری فراگیر پنج الگو منطقة موردمطالعه را تحت تأثیر قرار می‏دهد و عامل گستردگی طوفان‏های تندری ترکیب الگوهای همدیدی با صعود محلی است. در این پژوهش الگوی کم‏ارتفاع بسته بیشترین و الگوی ناوة عمیق کمترین تکرار را داشتند. الگوی ناوة عمیق و ناوة ضعیف نسبت به سایر الگوها از گستردگی جغرافیایی کمتری برخوردارند و در زمان رخداد آن، منطقة موردمطالعه دمای سطحی بیشتری را تجربه می‏کند. در این دو الگو بیشینة جریان قائم ‏هوا در تراز زیرین قابل ‏مشاهده است. همچنین، دریای خزر در تأمین رطوبت ترازهای زیرین نقش ایفا می‏کند. هنگام رخداد الگوهای کم‏ارتفاع بسته، بندال و ناوة شرق ‏مدیترانه، منطقة مورد مطالعه دمای سطحی کمتری را تجربه می‏کند. همچنین، بیشینة جریان قائم ‏هوا در تراز میانی ‏مشاهده شده‏ است. رطوبت در این الگوها بیشتر از منابع دریای سرخ و دریای مدیترانه تأمین می‏شود.