فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از الزامات توانمندسازی بهره‌برداران مرتع و برطرف کردن چالش‌های اجتماعی، اقتصادی و بوم‌شناختی، تحلیل روابط بهره‌برداران و محیط اطراف آن‌ها است. رابطه دوطرفه و تعامل انسان و طبیعت به‌عنوان سیستم‌های اجتماعی-بوم‌شناختی شناخته می‌شوند. آسیب‌پذیری، تاب‌آوری و ظرفیت سازگاری به‌عنوان سه ویژگی مرتبط با سیستم اجتماعی-بوم‌شناختی مشخص شده است. لذا، هدف از این پژوهش بررسی تغییرات مکانی سیستم‌های اجتماعی-بوم‌شناختی بر اساس معیارهای آسیب‌پذیری، تاب‌آوری و ظرفیت سازگاری و اولویت‌بندی دهستان‌های شمال استان اردبیل با استفاده از ارزیابی چندمعیاره است. بر اساس هدف تحقیق و ابعاد مختلف سیستم‌های اجتماعی-اکولوژیک، زیرمعیارهای پژوهش انتخاب شد. در ادامه مقادیر زیرمعیارها با استفاده از نقشه‌های پایه، اطلاعات اقلیمی و نیز تهیه پرسش­نامه به‌ دست آمد. با توجه به ماهیت متفاوت معیارها، مقادیر آن ­ها در هر دهستان با استفاده از روش حداکثر استاندارد شد. در ادامه رویکردهای مختلف وزن‌دهی در ارزیابی و اولویت‌بندی دهستان‌ها به کار گرفته شد. نتایج نشان داد شاخص سیستم‌های اجتماعی-بوم‌شناختی دهستان‌های دشت، لاهرود، قره‌سو، مشگین غربی و مشگین شرقی در هر چهار حالت (با وزن­دهی یکسان، تأکید بر معیار آسیب‌پذیری، تأکید بر معیار تاب‌آوری و تأکید بر معیار ظرفیت سازگاری) نسبت به سایر دهستان‌ها وضعیت مطلوب‌تری دارند.