معیار سببیّت و تعیین غرامت ناشی از تخلف از شروط معاهدات سرمایه‌گذاری بین‌المللی در پرتو رویّه داوری سرمایه‌گذاری

نویسندگان

1 دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشگاه ازاد- علوم و تحقیقات-دانشکده حقوق

doi
10.22066/cilamag.2022.252561
چکیده

این مقاله در صدد یافتن ضابطة جبران خسارت وارده به سرمایه‌گذار خارجی ناشی از نقض معاهدة بین‌المللی دو یا چندجانبة سرمایه‌گذاری در مواردی غیر از سلب مالکیت است. مطالعة رویة داوری به‌عنوان منبع مهم حقوق سرمایه‌گذاری خارجی نشان می‌دهد که به‌طور کلی میزان غرامت در این موارد با توجه به ضابطة جبران خسارت مندرج در رأی پروندة کارخانة کورزو و نیز موازین مربوطه در طرح مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها تعیین می‌شود. در مورد نحوة اعمال این ضابطه، اگر نقض شروط معاهده منجر به سلب مالکیت شده باشد، غرامت قابل پرداخت، همانند سلب مالکیت غیرمشروع محاسبه می‌شود. در غیر این صورت، میزان غرامت با توجه به رابطة سببیت میان رفتار متخلفانة دولت میزبان و خسارات وارده به سرمایه‌گذار تعیین می‌شود. علی­رغم انسجام نسبی آرای محاکم در مورد ضابطة تعیین میزان غرامت در این موارد، نحوة احراز رابطة سببیت در رویة داوری سرمایه‌گذاری به­شدت متشتت بوده و به پیش‌بینی­پذیری نظام داوری سرمایه‌گذاری آسیب می‌زند.