فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آینده ­پژوهی دانشی فرا تمدنی و فرا رشته ­ای است که کشف آینده ­های محتمل و تلاش به منظور ساخت آینده‌های مطلوب را سر لوحه اهداف خود قرار داده است. این دانش می­ کوشد آینده‌های مرجح و مبتنی بر امیال و آرزوهای انسآن ها را خلاقانه تصور و ما را در راستای ساخت آینده مطلوب­مان هدایت کند. به همین دلیل امروزه آینده‌پژوهی بسیار مورد توجه جوامع مختلف قرار گرفته است به نحوی که از این رشته دانشگاهی تحت عنوان علم و هنر ساخت آینده یاد می­ شود. کشورهای مختلف جهان سعی دارند ابتدا به کسب و فراگیری این دانش به عنوان ابزاری کارآمد و راهبردی بپردازند و سپس به بازآفرینی آن هم­سو و متناسب با ارزش ­ها، فرهنگ‌ها و هنجارهای اجتماعی خود همت بگمارند. دولت­ها می­ کوشند تا با استعانت از آینده‌پژوهی به تسخیر پیش­دستانه آینده­ فائق آیند تا در تعامل با دنیای ناشناخته و وهم‌انگیز آینده؛ تنها عنصری بی‌تفاوت، تسلیم و نظاره­گر نباشند. آنها می‌خواهند درراستای ساخت آینده مطلوب و مورد وفاق خود، فعالانه گام بردارند. با این رویکرد هوشمندانه بشر نه تنها در مواجهه با آینده و دریای ژرف تغییرات غافلگیر نخواهند شد، بلکه با آگاهی و شناخت کامل آینده و با نگاهی خوش‌بینانه به استقبال آن می‌رود. با این تصور و بینش است که افراد در جوامع و در تعامل با فرایند جهانی‌شدن به عنصری کنشگر و تصمیم‌گیرنده مبدل خواهند شد. هدف این مقاله، اشاره­ به اصول و مبانی آینده­پژوهی و آموزه­های آن و به طور خاص به  روش دلفی به عنوان روشی کیفی و مطرح در حوزه آینده ­پژوهی است. روش دلفی گرچه از سایر علوم به آینده‌پژوهی ورود یافته ولی به مرور، در حوزه آینده ­پژوهی بازآفرینی شده و به عنوان  روشی پرکاربرد و سرآمد معرفی شده است که به خوبی قادر خواهد بود از دانش ضمنی خبرگان حوزه‌های مختلف در راستای اهداف آینده‌پژوهی استفاده کند. با این ویژگی است که روش دلفی در آینده‌پژوهی کاملاً متمایز از سایر علوم است. در این مقاله از روش اسنادی استفاده شد تا ضمن پرداختن به چیستی آینده‌پژوهی به این پرسش بپردازد که برای روش دلفی چه مزایا و معایبی را می‌توان برشمرد؟