قابلیت پذیرش ادله غیرقانونی در حقوق بین الملل: بررسی موردی اسناد ویکی لیکس

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رشته دیپلماسی و سازمان های بین المللی گرایش حقوق بین الملل، دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه

2 عضو هیات علمی دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه

doi
10.22066/cilamag.2022.251944
چکیده

ادلة‌ اثبات دعوا نقش ­بسزایی در پیشبرد اجرای عدالت در دادرسی ­های بین‌المللی دارد. در دعاوی بین‌الدولی این دولت‌ها هستند که خود به‌عنوان اطراف دعوا اقدام به تحصیل و ارائة ادله می‌کنند و گاهی احتمال دارد که یکی از طرف‌‌ها با نقض حقوق بین­ الملل، اقدام به جمع‌‌آوری ادله کند. قابلیت پذیرش ادلة تحصیل‌شدة غیرقانونی، موضوعی بحث‌برانگیز در رویه‌‌قضایی و آموزه‌های علمای حقوق بین‌الملل است. ازجمله این موضوع اخیراً با انتشار اسناد دیپلماتیک از طریق تارنمای ویکی­لیکس مورد بحث قرار گرفته است. در برخی از قضایای بین‌المللی، اصحاب دعوا کوشیده­اند از این تلگراف‌ها به‌عنوان دلیل اثبات حقیقت در محضر دادگاه‌های بین‌المللی و داخلی بهره جویند. پژوهش حاضر تلاش دارد تا به این سؤال پاسخ دهد که قابلیت پذیرش تلگراف­ های دیپلماتیک افشاشده در رویة دادرسی­ های قضایی بین ­المللی چه جایگاهی دارد. مقاله نشان می­دهد که علی‌رغم اهمیت ­یافتن ادلة‌ اثبات دعوا، تا زمانی که اطراف دعوا ایراداتی را بر ادلة ارائه‌شده مطرح نکنند، دادگاه­ ها و دیوان­ های بین­ المللی اکراه دارند که به ابتکار خود، قابلیت پذیرش ادلة ارائه‌شده را بررسی کنند. در این پژوهش در وهلة نخست، مبانی نظری قابلیت پذیرش ادلة تحصی ل­شدة غیرقانونی در حقوق بین­ الملل بررسی و سپس به رویة بین ­المللی در خصوص قابلیت پذیرش تلگراف ­های دیپلماتیک افشاشده پرداخته شده است.