تعیین آستانه‏ های اقلیمی و توپوگرافیکی برای شروع فرسایش خندقی در شیب‏ های نواحی نیمه ‏خشک (مطالعة موردی: حوضة اوجان‏چای، دامنه‏ های شرقی کوهستان سهند)

نویسندگان

1 استاد دانشکدة برنامه ‏ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز

doi
10.22059/jphgr.2022.106008.1006609
چکیده

انرژی حاصل از شیب و فشار برشی آب و عدم حفاظت کامل دامنه ‏ها توسط پوشش گیاهی سبب شده است دامنه ‏ها به‏شدت آشفته شوند و رسوبات زیادی را در اختیار آب‏ های جاری قرار دهند. دامنه ‏ها در حوضة اوجان‏چای واقع در موقعیت جغرافیایی ' 54 ° 37° تا' 44° 37 عرض شمالی و' 50 ° 46 تا '31 '46 طول شرقی تحت فرسایش خطی شدید قرارگرفته است. در این مطالعه با استفاده از رابطة HTK آستانة اقلیمی پهنه‏ ها تعیین شده و با استفاده از رابطة . نتایج نشان می‏ دهد سطح دامنه ‏های محدودة مورد مطالعه در بعضی از ماه ‏های سال برای شروع فرسایش خندقی بسیار مساعد است. نقشه و نمودارهای ترسیمی نشان می‏ دهد بیشتر بخش ‏های حوضة اوجان برای فرسایش خندقی بسیار مستعد است. شیب و مساحت حوضه‏ های جمع‏آوری آب زمینة مناسبی برای تشکیل شیارها و خندق ‏ها فراهم می‏ سازد. بررسی میدانی نیز حاکی از این است که دیوارة خندق‏ های محدودة مورد مطالعه بسیار ناپایدار است و با ورود روان اب‏ ها از بخش‏های بالایی مواد دیواره‏ای به داخل خندق‏ ها فرومی‏ ریزند.