بررسی نقش خوشه‌های کسب و کار زعفران در توسعه روستایی (مطالعه موردی: استان خراسان جنوبی)

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد، ترویج و توسعه کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، گروه اقتصاد، ترویج و توسعه کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه اقتصاد، ترویج و توسعه کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه اقتصاد، ترویج و توسعه کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران.

doi
10.30490/rvt.2023.357120.1432
چکیده

زعفران از جمله محصولات مهم در استان خراسان جنوبی است که نقش عمده­ ای در کسب درآمد و تأمین معیشت کشاورزان منطقه دارد. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی نقش خوشه ­های کسب و کار زعفران در توسعه روستایی در استان خراسان جنوبی است. این تحقیق در بازه زمانی سال­های 1399-1398 انجام گرفت و جامعه آماری را 987 نفر از مدیران، معاونان و بازاریابان کارگاه‌های فرآوری و مراکز فروش زعفران در استان خراسان جنوبی تشکیل دادند. نتایج تحلیل داده­ ها حاکی از آن است که عوامل اقتصادی و اجتماعی در سطح اطمینان 95 درصد تأثیر مثبتی بر میزان توسعه داشته است. از طرفی در متغیر اقتصادی، گویه "تجاری ‏سازی محصول زعفران" در اولویت اول و گویه "هزینه­ های حمل و نقل، بسته ­بندی، بازاریابی محصول زعفران" در اولویت آخر و همچنین در متغیر عوامل اجتماعی، گویه "انگیزه نوآوری برای تولیدکنندگان محصول زعفران" در اولویت اول و گویه "ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاری برای محصول زعفران" در اولویت آخر قرار دارد. لذا می­ توان تجاری­ سازی محصول زعفران با یک برند شاخص، ایجاد یک شبکه منسجم از روستا تا بازار، حمایت‌های مالی و اعتباری دولت، تسهیلات با نرخ وام بانکی کم به کشاورزان و کارگاه‌­های زعفران و ایجاد سیاست‌های توسعه روستایی را پیشنهاد داد.