شبیه‌سازی بهره‌وری آب در برنج تحت مدیریت کم‌آبیاری و نیتروژن با استفاده از مدل گیاهی CropSyst

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد تبریز

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان

3 دانشگاه ازاد تبریز

4 دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

5 دانشگاه آزاد اسلامی تبریز

doi
10.22067/gsc.v14i4.46515
چکیده

استفاده از روش کم‌آبیاری از استراتژی‌های مورد استفاده در سال‌های اخیر برای کسب حداکثر سود محصولات، به این‌منظور تحقیقی به‌صورت اسپلیت‌پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار شامل سه رژیم آبیاری (غرقاب دائم I1=، هر پنج روز یکبار = I2، هر هشت روز یکبار = I3) به‌عنوان عامل اصلی و مقادیر کود نیتروژن در چهار سطح (صفرN1=، 90= N2، 120= N3 و 150= N4 کیلوگرم نیتروژن در هکتار از منبع اوره) به‌عنوان عامل فرعی در مزرعه آزمایشی مؤسسه تحقیقات برنج کشور (رشت) اجرا گردید . نتایج نشان داد که مدل CropSyst با توجه به ریشه میانگین مربعات خطای نرمال شده هفت و 15‌درصد و ضریب تبیین 73/0 و 84/0 در شیبه‌سازی عملکرد دانه از دقت مناسبی برخوردار است. نتایج ارزیابی جهت شبیه‌سازی بهره‌وری آب بر اساس میزان تعرق برای هر دو سال نشان داد که تیمار I3N2وI3N3 دارای بیش‌ترین مقدار بودند . نتایج ارزیابی مدل CropSyst جهت شبیه‌سازی بهره‌وری آب بر اساس میزان آب مصرفی و بارش برای هر دو سال نشان داد که تیمار I3N4وI3N3 دارای بیش‌ترین مقدار بودند. نتایج بررسی مقدار تبخیر در دوره 2ساله مورد مطالعه نشان داد که در مدیریت‌های آبیاری غرقاب 39درصد از تبخیر و تعرق صرف تبخیر می‌شود، در حالی‌که مقدار آن در مدیریت‌های آبیاری متناوب پنج و هشت روز یکبار به‌ترتیب 35درصد و 32درصد بود .در مدیریت‌های کود نیتروژن شاهد، 90،120،150کیلوگرم درهکتار به‌ترتیب 39 و 34 و 35 و 32درصد از تبخیر و تعرق صرف تبخیر می‌شود. این مطالب حاکی از این است که باتوجه به شبیه‌سازی خوب مدل‌ها و هم‌خوانی حداکثری داده‌ها ،اگر مدیریت با هدف حداکثر کردن بهره‌وری آب مصرفی باشد، می‌توانیم از این مدل‌ها به‌عنوان ابزاری جهت پشتیبانی و برنامه‌ریزی استفاده کنیم.