مفهوم تنزیه از دیدگاه غزالی و سنایی
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشجوی دکتری ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.29252/kavosh.2008.2409چکیده
سنایی و محمد غزالی دو شخصیت سرنوشت ساز در فرهنگ و ادب این سرزمین هستند که آثارشان نقطi عطفی در میراث گرانقدر عرفانی ماست. پرسش اصلی این مقاله که بررسی تطبیقی آراء این دو اندیشمند در مبحث «تنزیه» است، دقیقا در نقطه تلاقی آراء آن دو شکل می گیرد. آیا سنایی در برخورد با آثار غزالی اصل را بر اقتباس صرف گذاشته یا برخورد خلّاق را اساس قرار داده است؟ هر چند بررسی ما فقط به موضوع «تنزیه» محدود می شود، اما مقاله در عین حال می تواند دورنمایی از طرز مکالمه سنایی با آثار غزالی را پیش چشم خوانندگان ترسیم کند. برای رسیدن به پاسخ، ایده های هر کدام از دو شخصیت فوق را به صورت تطبیقی درباره مفهوم «تنزیه» و در ذیل چند عنوان اصلی بررسی کرده ایم: تنزیه و تشبیه، مسأله استوا بر عرش، تأویل آیات و احادیث، نسبت خالق با گناهان انسان و تبیین برخورد خلاقانه سنایی با این موضوعات، از جمله بحثهای محوری این مقاله است.
