بررسی توسعه یافتگی مناطق روستایی شهرستان همدان بر پایه شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 دانشیار و عضو هیئت علمی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان،، سنندج، ایران.

doi
10.30490/rvt.2020.342361.1206
چکیده

رشد پایدار و متوازن در کشور نیازمند توسعه روستایی همگام با توسعه شهری به‌عنوان یک ضرورت است که در بیشتر کشورهای در حال توسعه و به‌ویژه ایران، از سوی سیاست‌گذاران مورد غفلت واقع شده است. به‌منظور یافتن راهکاری مناسب برای حرکت در مسیر توسعه متوازن، لازم است تا جایگاه و وضعیت توسعه‌یافتگی مناطق روستایی تعیین و با توجه بدین جایگاه، سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای تدوین و اجرا شود. در مطالعه حاضر، وضعیت توسعه‌یافتگی ۱۰۳ روستا در قالب هشت دهستان از شهرستان همدان بر اساس سیزده شاخص اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در سال 1398 بررسی شد. برای رتبه‌بندی روستاها، از شاخص‌های توسعه به روش تاکسونومی استفاده شد. نتایج مطالعه نشان داد که روستاهای شورین، گنبد و سلولان بالاترین سطح توسعه‌یافتگی (برخورداری) را دارند و روستاهای حسن‌آباد، ایده‌لو و آنجلاس کم‌برخوردارترین روستاهای این شهرستان به‌شمار می‌روند؛ همچنین، در شاخص‌های ارزیابی، رتبه هر روستا متفاوت و در واقع، برآیند مجموع شاخص‏های مورد بررسی است. افزون بر این، نتایج مطالعه حاکی از عدم قطعیت در وجود ارتباط معنی‌دار میان رتبه هر روستا و شاخص‌های مورد نظر بود و اما، تاثیر معکوس «فاصله روستا از شهر» و «میزان توسعه‌یافتگی روستا» تأیید شد. از این‏رو، انتظار می‌رود که با افزایش سطح خدمات و امکانات در مناطق کم‌برخوردارتر، توسعه متوازن در شهرستان همدان محقق شود.