امکانسنجی تشکیل انجمنهای آببران بر اساس الگوی IAD: مطالعه موردی دهستان مهربان سفلی در شهرستان کبودرآهنگ
نویسندگان
1 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
doi
10.30490/rvt.2020.342150.1199چکیده
تحقیق حاضر، با هدف امکانسنجی ایجاد انجمن آببران با استفاده از روش استروم در دهستان مهربان سفلی در شهرستان کبودرآهنگ، به روش توصیفی- تحلیلی به انجام رسید. افزون بر مطالعات کتابخانهای و مشاهدات منظم، از پرسشنامه بهعنوان ابزار اصلی گردآوری دادههای میدانی استفاده شد. روایی صوری پرسشنامه به تأیید استادان و متخصصان مرتبط موضوع رسید؛ و بهمنظور ارزیابی پایایی آن، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد، که 0/90 بهدست آمد. جامعه آماری شامل 107 نفر از کشاورزان این دهستان بهصورت تصادفی ساده انتخاب شد. آزمونهای آماری با بهرهگیری از نرمافزارهای SPSS23 و LISREL8.8 صورت گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که همه قواعد برای تشکیل انجمن آببران ضروری است؛ اما از آن میان، هزینه- منفعت و اطلاعات ضروریترین قواعد مورد نیاز در دهستان یادشده بهشمار میروند و در حال حاضر، بستر نهادی ایجاد انجمن آببران در این دهستان مهیا نیست. از اینرو، پیشنهاد شد که با شناسایی ظرفیتهای موجود در دهستان مهربان سفلی، کسبوکارهای غیرزراعی توسعه یابد تا بهموازات کشاورزی، امکان ایجاد منابع گوناگون کسب درآمد فراهم شود و همچنین، آموزشهایی برای جلوگیری از حفر چاههای غیرمجاز در این دهستان در راستای حفاظت از آبهای زیرزمینی و نیز تشویق کشاورزان به کشت ارقام با نیاز آبی کمتر و بهرهگیری از روشهای نوین آبیاری در راستای افزایش بهرهوری منابع آب به آنها ارائه شود. افزون بر این، نتایج نشان داد که نگرش نسبت به انجمن آببران با تمایل به عضویت در آن دارای رابطهای معنیدار است؛ بنابراین، پیشنهاد شد که با برگزاری کلاسهای آموزشی و ترویجی و بهرهگیری از فیلمهای آموزشی و رسانههای محلی نظیر رادیوی استانی و دیگر منابع اطلاعاتی در راستای ارتقای سطح آگاهی و دانش کشاورزان در زمینه مزایای مشارکت، زمینه همکاری و همیاری آنها در مدیریت منابع آب فراهم شود.