واکاوی الگوی توانمندسازی اجتماع‌محور در روستاهای منطقه مکران

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی، جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.

2 استاد دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران

doi
10.30490/rvt.2020.343500.1238
چکیده

الگوهایی گوناگون از توانمندسازی جوامع محروم ارائه شده است، ولی تناسب آنها با شرایط جغرافیایی و زمانی مناطق مختلف امکان استفاده از آنها را محدود می‌کند. در نگاهی کلی، الگوی توانمندسازی از سوی متخصصان بهداشت و روان‌شناسی، مدیریت و جامعه‌شناسی و نیز صاحب‌نظران مسائل اجتماعی در جهان بسط و توسعه یافته است. هدف مطالعه حاضر دستیابی به الگویی برای توانمندسازی جوامع محروم در منطقه مکران با تاکید بر رویکرد توانمندسازی اجتماع محور در مناطق روستایی بود. بدین منظور، با توجه به جامعه مورد نظر، از روش کیفی به‌طور غالب استفاده شد و در عین حال، برای سنجش سطح توسعه و دستیابی به نمونه‌های آزمایشی، روش کمی به‌کار رفت. ابزار اصلی جمع‌آوری اطلاعات، گروه متمرکز در سطوح مختلف به‌همراه مشاهده مشارکتی بود. یافته‌های پژوهش نشان داد که باید توانمندسازی هم «از پایین به بالا» و هم «از بالا به پایین» اجرا شود؛ به‌ویژه، توانمندسازی در این جامعه مجموعه‌ای درهم‌تنیده از توانمندسازی افراد، نهادها و حکمرانان و نیز مدیران و کارشناسان سازمانی است. از این‌رو، باید الگوی توانمندسازی بر پایه این سه گروه و با تاکید بر آموزش عمومی و مهارتی طراحی شود.