هوش مصنوعی و آینده آموزش دانشگاهی در ایران

نویسندگان

1 موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی

doi
10.61838/irphe.29.1.1
چکیده

هوش مصنوعی ذیل پاردایم انقلاب صنعتی چهارم به یکی از روندهای سرنوشت‌ساز جوامع تبدیل شده است. روش و شیوه آموزش دانشگاهی، به­عنوان یکی از مهم­ترین برساخت‌های اجتماعی، همواره از پیشرفت فناوری تأثیرپذیر بوده است. هوش مصنوعی در مقایسه با سایر فناوری‌ها با سرعت، عمق و گستره وسیع‌تری آموزش دانشگاهی را متحول ساخته است. پرسش اصلی این است که گسترش هوش مصنوعی در ایران چه تأثیری بر آینده آموزش دانشگاهی خواهد داشت؟ در این مطالعه برای پاسخگویی به این پرسش به چند پرسش دیگر پاسخ داده شده است، از جمله روندهای جهانی هوش مصنوعی در آموزش دانشگاهی چیست؟ دیدگاه دانشگاهیان ایرانی درباره نفوذ هوش مصنوعی در آموزش دانشگاهی چیست؟ عدم قطعیت‌های کلیدی ناشی از نفوذ هوش مصنوعی در آموزش دانشگاهی ایران چیست؟ سناریوهای پیش روی آموزش دانشگاهی ایران در سایه هوش مصنوعی چیست؟ برای پاسخگویی به این پرسش­ها از روش‌های تحلیل روند، پانل خبرگان، ذهن­انگیزی، تحلیل ساختاری-تفسیری و سناریو استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که در کشور ایران اجماع ملی درباره AI شکل نگرفته و به تبع آن برنامه‌ریزی برای تجهیز زیرساخت قانونی، نرم‌افزاری و سخت‌افزاری حاصل نشده است، فرهنگ داده‌مداری و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده باید بهبود یابد و نظام آموزشی با تکیه بر پیشرفت‌های AI بازنگری و کارکردها و اثربخشی AI در آموزش دانشگاهی فهمیده شود.