بررسی تغییرپذیری فضایی- زمانی بارش سالانه و بیشینة بارش روزانه در غرب ایران
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی، گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان
2 دانشیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان
3 استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان
doi
10.22059/jphgr.2021.316722.1007590چکیده
مطالعة حاضر با توجه به نقش و اهمیت بارش های سنگین در غرب ایران، با هدف بررسی تغییرپذیری فضایی- زمانی بارش سالانه و بیشینة بارش روزانه در منطقة غرب ایران انجام شد. بدین منظور، از داده های بارش شش ایستگاه سینوپتیک واقع در منطقة یاد شده که از آمار بلندمدت برخوردار بودند استفاده شد. در این راستا، نخست با استفاده از تابع توزیع گامبل[1]، آستانة بارش سنگین برای هر ایستگاه تعریف، آنگاه با کاربرد آزمون گرافیکی ITA[2] و من- کندال[3] روند تغییرات بیشینة بارش های روزانه و مجموع سالانة هر ایستگاه محاسبه شد. نتایج حاصل از روش ITA نشان داد روند نایکنواختی در سری زمانی بارشهای سالانة ایستگاه های خرمآباد و همدان وجود دارد. اما در ایستگاه های کرمانشاه، دزفول، اهواز، و آبادان روند مشخصشده در همة طبقاتْ کاهشی و یکنواخت بود. همچنین، بیشینة بارش روزانة ایستگاه دزفول و اهواز یکنواخت و کاهشی بوده است؛ در صورتی که بارش های طبقة 10ـ50 میلیمتر ایستگاه خرمآباد بدون روند اما بارش های روزانة طبقة 50ـ70 میلیمتر روند افزایشی را نشان می دهند. در ایستگاه آبادان بارش های طبقة 5ـ45 بدون روند و بارش هایی با دورة برگشت پنجاه ساله روند کاهشی را نشان دادند.