بررسی تغییرپذیری فضایی- زمانی بارش سالانه و بیشینة بارش روزانه در غرب ایران

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم ‏شناسی، گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان

2 دانشیار اقلیم ‏شناسی، گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان

3 استادیار اقلیم‏ شناسی، گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان

doi
10.22059/jphgr.2021.316722.1007590
چکیده

مطالعة حاضر با‎ توجه به نقش و اهمیت بارش‏ های سنگین در غرب ایران، با هدف بررسی تغییرپذیری فضایی- زمانی بارش سالانه و بیشینة بارش روزانه در منطقة غرب ایران انجام شد. بدین منظور، از داده ‎های بارش شش ایستگاه سینوپتیک واقع در منطقة یاد ‏شده که از آمار بلندمدت برخوردار بودند استفاده شد. در این راستا، نخست با استفاده از تابع توزیع گامبل[1]، آستانة بارش سنگین برای هر ایستگاه‎ تعریف، آنگاه با کاربرد آزمون گرافیکی ITA[2] و من- ‎کندال[3] روند تغییرات بیشینة بارش ‎های روزانه و مجموع سالانة هر ایستگاه محاسبه شد. نتایج حاصل از روش ITA نشان داد روند نایکنواختی در سری زمانی بارش‎های سالانة ایستگاه‏ های خرم‎آباد و همدان وجود دارد. اما در ایستگاه ‎های کرمانشاه، دزفول، اهواز، و آبادان روند مشخص‏شده در همة طبقاتْ کاهشی و یکنواخت بود. همچنین، بیشینة بارش روزانة ایستگاه دزفول و اهواز یکنواخت و کاهشی بوده است؛ در صورتی که بارش ‎های طبقة 10ـ50 میلی‎متر ایستگاه خرم‎آباد بدون روند اما بارش ‏های روزانة طبقة 50ـ70 میلی‎متر روند افزایشی را نشان می‏ دهند. در ایستگاه آبادان بارش ‎های طبقة 5ـ45 بدون روند و بارش‎ هایی با دورة برگشت پنجاه‏ ساله روند کاهشی را نشان دادند.

کلیدواژه‌ها