بررسی پراکنش فصلی و روند بی هنجاری دمای سطح زمین روز و شب ایران با استفاده از داده های سنجندة MODIS
نویسندگان
1 دانشیار آب و هواشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدة علوم زمین، تهران
2 کارشناس ارشد آب و هواشناسی، داانشگاه شهید بهشتی، دانشکدة علوم زمین، تهران
3 پژوهشگر پسادکتری آب و هواشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
doi
10.22059/jphgr.2021.323144.1007615چکیده
بی هنجاری دمای سطح زمین (LSTA) متغیری کلیدی در مطالعات اقلیمی، کشاورزی، و مدیریت منابع آب است. هدف از این مطالعه بررسی تغییرات فصلی و روند بی هنجاری دمای سطح زمین روز و شب ایران است. بی هنجاری دمای سطح زمین برگرفته از سنجندة MODIS ماهوارة Terra طی دو بازة زمانی روز و شب برای دورة 2001-2018 بررسی شده است. برای درستی سنجی داده های دمای سطح زمین از داده های هشت ایستگاه همدید با روش رگرسیون خطی استفاده شد که نتایج نشان از دقت بالای این داده ها در کشور را داشته است. نتایج نشان داد بی هنجاری منفی در مناطق خشک کم ارتفاع و بی هنجاری مثبت در مناطق مرتفع و عرض های جغرافیایی بالا دیده می شود. تحلیل روند نشان داد بی هنجاری دمای سطح زمین روز و شب با سرعت متوسط 01/0 و 02/0 درجة سلسیوس به ازای هر سال در حال افزایش است. بیشینة نمرة Z آزمون من- کندال (روند مثبت) با 80/3 در فصل تابستان برای شب و روز اتفاق افتاده است. برعکس، روند منفی در بی هنجاریها برای مناطق خشک جنوب شرقی و داخلی و کوهپایه های زاگرس و البرز جنوبی به دست آمده است.