مشروعیت مجازات سلب تابعیت از منظر حقوق بین‌الملل با واکاوی اقدام دولت بحرین

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده روابط بین الملل، وزارت امور خارجه

2 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال

doi
10.22066/cilamag.2018.31685
چکیده

حق بر تابعیت، یکی از حق‌های بنیادین و اساسی بشری محسوب شده و از آن به‌عنوان «حق بر داشتن حقوق» تعبیر می‌شود. امروزه این موضوع که هر کشوری بر اساس قوانین داخلی خود، شرایط کسب و سلب تابعیت خود را تعیین می‌کند، اصل پذیرفته‌شدة بین‌المللی شده است. با اوج‌گیری حملات تروریستی در سال‌های اخیر و متعاقب آن، تصویب قوانین سلب تابعیت با هدف مجازات چنین اعمالی ازجمله در فرانسه و همچنین اقدام دولت بحرین در سلب تابعیت مخالفین سیاسی آن کشور، مقاله حاضر به دنبال پاسخ به این سؤال است که آیا مجازات سلب تابعیت از منظر حقوق بین‌الملل مشروعیت دارد؟ سلب تابعیت درصورتی‌که با رعایت سه قاعده عرفی بین‌المللی منع خودسرانه‌بودن، منع تبعیض و اجتناب از بی‌تابعیتی همراه باشد، مشروع، و در صورت مغایرت با این قواعد، نامشروع خواهد بود. اقدام دولت بحرین نیز با توجه به خودسرانه و تبعیض‌آمیزبودن، نامشروع است. رویه دولت‌ها مبنی بر عدم تمایل به سلب تابعیت به‌عنوان مجازات، در حال تغییر است.