فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 دانه گرده 30 نمونه از جمعیت‌های مختلف 15 گونه لاله بوسیله میکروسکوپ نوری (LM) و برای مشاهدات دقیق‌تر از بین آنها 13 نمونه با میکروسکوپ الکترونی نگاره (SEM) مورد مطالعه قرار گرفت. گرده‌ها از نمونه‌های زنده باغ گیاهشناسی روسیه و نیز از هرباریوم‌های مختلف ایران، آسیای میانه و روسیه تهیه گردید. در این بررسی، برای مشاهدات LM از روش استولیز و برای مطالعات SEM دانه‌های گرده استولیز نشده استفاده شد. نتایج این تحقیقات نشان داد که دانه های گرده گونه-های مورد بررسی لاله، منفرد، ناهمگن، تقارن دو طرفه، تک شیاره و سه شیاره، کروی پهن تا بیضی شکل، تصویر کلی از منظر قطبی گرد بیضی و از منظر استوایی بیضی شکل و نیز از نظر سوراخ‌های شبکه‌های تور مانند و ضخامت دیواره آنها از یکدیگر متفاوت بودند. کوچکترین دانه گرده لاله بخارائی (T. hoogiana B. Fedtschenko) (4/5±2/33 میکرومتر) و بزرگترین مربوط به لاله صحرایی (T. sylvestris var. biebersteiniana (Schult.f.) Regel) از زیر‌سرده Eriostemones(8/6±4/62 میکرومتر) بود. بطور کلی در زیرسردهEriostemones ، گرده‌ها از نوع تک شیاره، تزئینات سطحی اگزین سوراخدار - موجدار و مشبک ریز اما در زیر سرده Leiostemones سه شیاره، با تزئینات تکمه‌ای و صاف است. گرچه برخی از گونه‌های مورد مطالعه با استفاده از داده‌های مولکولی هم نام (سینونیم) در نظر گرفته شده‌اند ولی حضورآنها در رویشگاههای مختلف، تفاوت‌های گرده‌شناسی را سبب شده است. از این رو ریخت شناسی گرده می‌تواند به عنوان صفت کلیدی در کنار سایر صفات ریخت شناسی برای تفکیک زیر سرده، بخش‌ها و گونه‌ها در مطالعات رده بندی لاله مورد استفاده قرار گیرد.