اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر تاب آوری تحصیلی، حمایت اجتماعی ادراک شده و سبک های دلبستگی در دانش آموزان متوسطه دوم مدرسه شاهد

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، گروه مشاوره، دانشکده علوم‌تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 استاد گروه مشاوره، دانشکده علوم‌تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 دانشجوی دکتری تخصصی مشاوره، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

4 دانشجوی دکتری تخصصی مشاوره، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان اثربخشی درمان شناختی -رفتاری بر تاب آوری تحصیلی، حمایت اجتماعی ادراک شده و سبک های دلبستگی در دانش آموزان متوسطه دوم مدرسه شاهد شهرستان بانه انجام شد. مواد و روش: روش پژوهش، شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه گواه بود. نمونه شامل ۳۰ نفر از دانش‌آموزان مدرسه شاهد شهرستان بانه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود که به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت آموزش گروهی درمان شناختی‌رفتاری قرار گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامه تاب‌آوری تحصیلی ساموئلز، حمایت اجتماعی ادراک‌شده زیمت و سبک‌های دلبستگی بزرگسالان بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) و نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۵ تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که درمان شناختی‌رفتاری تأثیر معناداری بر افزایش تاب‌آوری تحصیلی، حمایت اجتماعی ادراک‌شده (در مؤلفه‌های دوستان، خانواده و دیگران مهم)، و بهبود سبک‌های دلبستگی (نزدیکی، اضطراب و اجتناب) دارد (p<0.01). مقادیر F و اندازه اثر (η²) در تمامی متغیرها و مؤلفه‌ها در سطح معناداری ۰۱/۰ تأییدکننده اثربخشی مداخله بود. بحث و نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که درمان شناختی‌رفتاری به‌طور معناداری تاب‌آوری تحصیلی، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و سبک‌های دلبستگی دانش‌آموزان را بهبود بخشید؛ بنابراین، این یافته‌ها می‌توانند مبنای طراحی برنامه‌های مداخله‌ای برای تقویت تاب‌آوری و حمایت اجتماعی دانش‌آموزان و بهبود روابط دلبستگی در محیط‌های آموزشی قرار گیرند.