هم زمانی یا عدم هم زمانی خشکسالی هواشناسی و خشکسالی کشاورزی (مطالعه موردی: ایستگاه تحقیقات هواشناسی کشاورزی سرارود کرمانشاه)

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیای دانشگاه یزد

doi
10.29252/kavosh.2002.2215
چکیده

خشکسالی یکی از بلایای طبیعی است که با خسارت‌های مالی و جانی فراوانی همراه است. این پدیده تحت هر رژیم بارش و رژیم دمایی به وقوع می‌پیوندد. تعریف مورد قبول عام در مورد خشکسالی وجود ندارد؛ زیرا نزد افراد با تخصصهای مختلف دارای معانی متفاوتی است و در منابع علمی به رخداد خشکسالی هواشناسی، هیدرولوژیکی و کشاورزی اشاره شده است. خشکسالی هواشناسی عبارت است از: کمبود غیرنرمال و طولانی‌مدت بارش، و خشکسالی هیدرولوژیکی به صورت دوره‌ای با ذخیره آبی واقعی کمتر از میزان حداقل ذخیره آبی مورد نیاز برای فعالیت های مشخص است. خشک­سالی کشاورزی تحت شرایط عدم کفایت میزان آب - خاک قابل دسترس در یک دوره زمانی بحرانی ایجاد می‌شود و این شرایط به نوع گونه گیاهی و نوع خاک بستگی دارد. در این تحقیق، به بررسی هم‌زمانی یا عدم هم‌زمانی دو رخداد خشک‌سالی هواشناسی و خشک‌سالی کشاورزی پرداخته شده است. برای انجام این بررسی، از داده‌های هواشناسی و اطلاعات فنولوژیکی گندم دیم سرداری در محدوده زمانی سالهای 91-1990 تا 99-1998 (به استثنای سال زراعی 94-1993 که مزرعه کشت نشده است) ایستگاه تحقیقات هواشناسی کشاورزی سرارود کرمانشاه استفاده به عمل آمده است. نتایج تحقیق نشان می ­دهد که با رخداد خشکسالی هواشناسی، خشکسالی کشاورزی نیز به وقوع پیوسته و حتی در سال هایی که از نظر هواشناسی، ترسالی محسوب می­ شود نیز نظیر سال های زراعی 95-94 و 98-97 علی­ رغم بهبود شرایط رطوبتی خشکسالی کشاورزی به وقوع پیوسته است.