فمنیسم بهعنوان ابزار کشورداری؛ تحلیل رویکرد جدید غرب در قبال ایران از دریچه سیاست خارجی فمنیستی
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم سیاسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
doi
10.22054/qpss.2025.86495.3621چکیده
در سالهای اخیر به مجموعه ابزار سیاست خارجی، مفهوم جدیدی با عنوان «سیاست خارجی فمنیستی» افزوده شده است که در رایجترین برداشت بر ترویج برابری جنسیتی، ارتقای سطح کارآمدی و نمایندگی زنان و گروههای حاشیهای در فرایندهای سیاست خارجی تأکید دارد. هدف اساسی این مقاله، تبیین مفهوم «سیاست خارجی فمنیستی» و بررسی نقش آن در سیاست خارجی کشورهای غربی بهویژه در رابطه با ایران است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که سیاست خارجی فمنیستی با بازتعریف جایگاه زنان و گروههای حاشیهای در فرایندهای تصمیمگیری سیاست خارجی، اهدافی چون ایجاد تغییرات عمیق در سیاست داخلی و خارجی کشورها با اصلاح عدم تعادل تاریخی ساختارهای قدرت و توجه به امنیت انسانی را دنبال میکند. در ایران نیز بهویژه بعد از ناآرامیهای 1401، غرب با محور قرار دادن جامعه مدنی، زنان و گروههای حاشیهای، با شناسایی و تحلیل برساختهها و دوگانهانگاریهای جنسیتی، رویکرد فمنیستی را به مثابه راهبردی نوین و جامع برای ایجاد تغییرات در سیاست داخلی و خارجی مینگرد. روش این مقاله کیفی و بر اساس تحلیل محتوا صورت گرفته است. نتایج حاصل از این مطالعه نشان میدهد که برخلاف اصول اعلامی سیاست خارجی فمینیستی، در عمل این سیاست به ابزاری برای فشار سیاسی یا فرهنگی علیه کشورهای مخالف غرب تبدیل شده است.
