کاریومورفولوژی چهار جمعیت از دو گونهTanacetum L. در ایران

نویسندگان

1 دانشگاه ملایر

2 پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

doi
10.22034/jpr.2024.8431.3343
چکیده

در این بررسی، جزئیات کاریومورفولوژی چهار جمعیت از دو گونهTanacetum L. (Asteraceae) بخش Xylopyrethrum (T. joharchii، T. kotschyi (Zanjan)، T. kotschyi (Marand)، T. kotschyi (Urmia)) با استفاده از رنگ‌آمیزی مریستم انتهای ریشه با استواورسئین مورد مطالعه قرار گرفت. کاریومورفولوژی این چهار جمعیت برای اولین بار گزارش شده است. ایدیوگرام هر جمعیت تهیه و ویژگی‌های کروموزومی آنها شامل تعداد کروموزوم، طول کل کروموزوم (TKL)، شاخص تقارن درون کروموزومی (A1) و میان کروموزومی (A2)، درصد فرم کلی کاریوتایپ (TF %)، طول نسبی کروموزوم‌ها (DRL)، میانگین شاخص سانترومر (CI)، نسبت بازوهای کروموزوم (AR)، تقارن کاریوتایپ با توجه به دسته‌بندی استبینز اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد که، جمعیت‌های مختلف گونه T. kotschyi و گونهT. joharchii تریپلوئید، 2n=3x=27 هستند. در متافاز میتوز انواع کروموزوم متاسانتریک (m)، ساب‌متاسانتریک (sm) و ساب‌تلوسانتریک (st) مشاهده شد. تقارن کاریوتیپ به رده A2 تعلق داشت که نشان دهنده تقارن ابتدایی در این چهار جمعیت است. با توجه به فرمول کاریوتایپ، درصد فرم کلی کاریوتایپ TF % و اندیس درون کروموزومی (A1)، گونهT. kotschyi، جمعیت مرند نسبت به سایر جمعیت‌ها دارای کاریوتیپ نامتقارن‌تر و پیشرفته‌تر و گونه T. kotschyi، جمعیت زنجان دارای کاریوتایپ متقارن‌تر و ابتدایی‌تر است.