کارآمدی اقدامات متقابل به‌عنوان ضمانت اجرای حقوق بشر

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران، پردیس قم

3 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بندرعباس

doi
10.22066/cilamag.2016.18534
چکیده

ضعف نظام اجرایی حقوق بین‌الملل و فقدان ضمانت اجراهای گسترده و مؤثر برای تعهدات حقوق بشری، اهمیت اقدامات متقابل را دوچندان می‌کند. باوجود این، تبعات زیان‌بار استفاده از این ابزار و خطرات احتمالی به‌کارگیری آن، پرسش جدی نسبت به‌کارآمدی و مطلوبیت استفاده از اقدامات متقابل در فراروی دولت‌ها و حقوق‌دانان بین‌المللی قرار می‌دهد. بررسی وضعیت دولت‌هایی که تاکنون به دلیل نقض حقوق بشر در معرض اقدامات متقابل قرار گرفته‌اند، همچنین دقت در نظریات حقوق‌دانان بین‌المللی، نشان‌گر آن است که این اقدامات در عین ضرورت و اهمیتی که برای حقوق بین‌الملل دارند، پیامدهای زیان‌باری بر مردمان این سرزمین‌ها تحمیل کرده و درنتیجه، به شکل کنونی، ابزار مطلوب و چندان کارآمدی برای الزام دولت‌ها به ایفای تعهدات حقوق بشری‌شان نیستند. بدون شک، مذاکره بر سر حدود و شرایط استفاده از این اقدامات و چاره‌اندیشی به‌منظور رفع نقاط ضعف آن‌ها، گام بزرگی در راستای تضمین رعایت تعهدات حقوق بشری دولت‌ها در نظام بین‌المللی کنونی خواهد بود.