فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مفهوم «فلاح» به عنوان غایت نهایی هدایت الهی در اسلام، در مطالعات معاصر اغلب به صورت تقلیل‌یافته و معادل «نجات در آخرت» فهمیده شده است. این تحقیق با هدف بازخوانی و تحلیل جامع این مفهوم بنیادین، با روش توصیفی_تحلیلی و با اتکا به منابع اولیه قرآن کریم و احادیث نبوی، به واکاوی ابعاد چندگانه فلاح پرداخته است. یافته‌ها حاکی است که فلاح مفهومی پیچیده، کل‌نگر و فرآیندی است که از یک‌سو با مفاهیم مشابهی چون «فوز»، «نجات»، «سعادت» و «نجاح» تمایز اساسی دارد و از سوی دیگر، ابعاد اعتقادی (توحید، معاد، ایمان)، اخلاقی_فردی (تقوا، تزکیه نفس)، عبادی (نماز با خشوع) و اجتماعی (عدالت، انفاق) را در بر می‌گیرد. این تحقیق به این نتیجه رسیده است که فلاح نه یک وضعیت صرفاً اخروی، بلکه «حیات طیبه» و شکوفایی کامل انسانی در دنیا و سعادت جاویدان در آخرت است که در گرو تحقق نظامی یکپارچه از ارزش‌های الهی میسّر می‌گردد. نتیجه ضمنی دیگر این تحقیق آن بوده است که تحلیل چندبعدی از مفهوم فلاح، چارچوب مفهومی غنی‌تری برای فهم هدف دین اسلام و بازسازی گفتمان معنوی در جوامع معاصر اسلامی ارائه می‌دهد.