چالش‌های ایجاد دولت ملی در افغانستان: با تأکید بر عوامل اثرگذار داخلی (۲۰۲۱-۲۰۰۱)

نویسندگان

1 استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه گیلان، رشت، ایران، ایران

doi
10.22054/qpss.2024.76843.3341
چکیده

تاریخ سیاسی افغانستان حکایت از آن دارد که روند دولت- ملت­سازی در افغانستان همواره با چالش­های گوناگونی همراه بوده و این کشور نتوانسته است دولت ملی و فراگیری را پایه­گذار باشد. هدف از این نوشتار، بررسی چالش­های داخلی ایجاد دولت ملی در افغانستان است که تحت تأثیر عوامل مختلف داخلی شکل گرفته و انسجام یافته است. پرسش اصلی نوشتار  این است: چالش‌های داخلی ایجاد دولت ملی در افغانستان کدامند؟ فرضیه این است که ازهم گسیختگی­های قومی، شکاف­های مذهبی، تقابل ایدئولوژی­ های متضاد، فقر و بی­سوادی گسترده، مشروعیت متزلزل سیاسی و سیاست خارجی ناکارآمد، مهم­ترین چالش­های داخلی ایجاد دولت ملی در افغانستان است که از عواملی چون: رژیم جمهوریت، طالبان، نیروهای مسلح غیرمسئول و گروه­ های مافیایی مواد مخدر تأثیر پذیرفته است. مسئله یاد شده با استفاده از چارچوب نظریه دولت­ های شکننده و روش تحلیل محتوا مورد بررسی قرارگرفته است. نتایج به‌دست آمده حکایت از آن دارد که چالش­ های مطرح شده فوق با تأثیرپذیری از تفوق­ طلبی­ ها، رقابت­ ها و کنش ­های ناموزون و غیر سازنده متغیرهای داخلی؛ افغانستان را در امر تأمین امنیت، ثبات سیاسی و ایجاد دولت ملی و فراگیر در بازه زمانی (۲۰۲۱-۲۰۰۱) ناکام ساخته است.