فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قتل عمد یکی از شدیدترین جرایم علیه تمامیت جسمی و حیات انسان است که در اغلب نظام‌های حقوقی، به‌ویژه در نظام‌های متأثر از فقه اسلامی، با مجازات‌های سنگین مواجه می‌گردد. این تحقیق به بررسی تطبیقی عواملی می‌پردازد که موجب تشدید مجازات قتل عمد در دو کشور می‌گردد تا وجوه اشتراک و افتراق، نقاط قوت و ضعف، و کارایی سازوکارهای پیش‌بینی‌شده برای مقابله با این جرم بررسی گردد. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، متون قانونی (قانون جزای هر دو کشور) و منابع فقهی انجام شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که مقنن افغانستان بیشتر از یک نوع قتل عمد (قصد قتل) را ترسیم نکرده است، درحالی که قانون گذار کشور ایران قتل عمد را به دو نوع (قصد قتل) و (انجام عمدی عمل نوعا کشنده) ترسیم کرده است، در ضمن مجازات قتل عمد در قوانین کیفری ایران، قصاص و در کشور افغانستان به یکی از سه مجازات، اعدام، حبس دوام درجه ۱ و حبس دوام درجه ۲ در نظر گرفته شده است. در ایران مجازات اصلی و اولیۀ جرم قتل عمد، قصاص اعلام شده ولی در افغانستان، مجازات اصلی مرتکب قتل عمدی، حبس دوام درجه ۱ مقرر گردیده و در موارد خاص مجازات قتل عمدی را اعدام دانسته است. در نهایت روشن می‌گردد که هر دو کشور با تکیه بر مبانی فقهی و نیازهای اجتماعی، تدابیری برای تشدید مجازات قتل عمد پیش‌بینی کرده‌اند. در حالی‌که حقوق افغانستان با تأکید بر نقش دولت و قاضی، انعطاف‌پذیری بیشتری دارد، نظام حقوقی ایران بیشتر مبتنی بر خواست اولیای دم و فتواهای فقهی است.