بررسی علل و روند همگرایی اسرائیل و اعراب و پیامدهای امنیتی آن برای ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22054/qpss.2024.78104.3375
چکیده

از زمان تأسیس اسرائیل، طیفی از رخدادها نظیر جنگ، منازعه، اتحاد و ائتلاف گرفته تا آتش‌بس، مذاکرات و توافقنامه‌های متعدد صلح دو یا چندجانبه و در نهایت وابستگی متقابل و همگرایی به روابط اسرائیل و اعراب شکل داده است. بررسی عمیق این رخدادها فرایندی از منازعه و جنگ به صلح و همگرایی را متجلی می‌سازد، روندی حائز اهمیت که دیدگاه‌‌های بسیاری از اندیشمندان روابط بین‌الملل و سیاستمداران را به چالش کشیده است. بنابراین با توجه به درهم تنیدگی و پیچیدگی روابط بین‌الدولی در خاورمیانه، پاسخ به سه مسأله علل همگرایی، چگونگی همگرایی و چیستی پیامدهای امنیتی همگرایی اسرائیل و اعراب برای ایران بسیار مهم و نیازمند بررسی علمی است که محورهای اصلی این پژوهش را نیز شکل داده است. نتایج حاصل از این پژوهش که براساس رویکردی تحلیلی ـ تبیینی و با اتکاء بر روش تحلیل ‌روند انجام شده است، نشان می‌دهد که عوامل سه وجهی محدودیت‌های راهبردی اسرائیل، الزامات و خواست کشورهای عربی و الزامات مشترک، صلح و همگرایی بین دو طرف را به صورت همزمان ایجاد کرده است. فرایند همگرایی به صورت تدریجی، چندبعدی، رسمی، عمیق و چندسطحی توسعه و تکامل یافته است که مهمترین پیامدهای امنیتی آن برای ایران تضعیف جبهه مقاومت به رهبری ایران، محاصره و موازنه تهدید ایران و بازتعریف ساختار امنیتی منطقه و تضعیف نقش ایران در این ساختار بوده است..