احکام غیابی در فقه و حقوق جزای افغانستان

نویسندگان
doi
10.22034/lf9.2026.100779
چکیده

حکم غیابی نوعی از حکم است که قاضی در غیاب یکی از طرفین دعوا به موضوع رسیدگی کرده و اقدام به صدور حکم می‌نماید. آنچه ضرورت دارد، بررسی مشروعیت حکم غیابی در فقه و حقوق جزای افغانستان است. در شریعت اسلام، پذیرش مشروعیت صدور حکم غیابی به صورت مطلق و بدون قید و شرط نیست، بلکه شرایط و ضوابطی برای آن در نظر گرفته شده است. قانون‌گذار نیز قیود و ضوابط رسیدگی و صدور حکم غیابی را به‌طور منصوص در امور مدنی و جزایی تدوین کرده است. از آن‌جا که دادرسی عادلانه مستلزم حضور و مشارکت طرفین دعوا در فرآیند رسیدگی است، این نهاد با هدف جلوگیری از تعطیلی عدالت، تسریع در رسیدگی و حمایت از حقوق خواهان پیش‌بینی شده است؛ زیرا اگر در چنین شرایطی رسیدگی متوقف گردد، نه‌تنها حق خواهان تضییع می‌شود، بلکه نظم قضایی نیز مختل خواهد شد. از این‌رو، ضرورت بررسی نهاد «حکم غیابی» در نظام‌های حقوقی، به‌ویژه در نظام حقوقی افغانستان، به‌خوبی احساس می‌شود تا امکان ادامه رسیدگی عادلانه و صدور رأی فراهم گردد. این تحقیق با روش تحلیلی _ توصیفی و به شیوه کتابخانه‌ای، با توجه به شرایط و ضوابط صدور حکم غیابی در فقه و حقوق جزای افغانستان تدوین گردیده است.