مبانی جرم‌زدایی در سیاست کیفری اسلام

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی ایران

doi
10.22034/lf9.2025.100670
چکیده

این پژوهش به بررسی پدیده تورم در قوانین جزایی با تمرکز بر تأثیر آن در دو حوزه قوانین شکلی و ماهوی می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که چگونه می‌توان بر اساس سیاست کیفری اسلام، فرایند جرم‌زدایی را از جرائم ثابت و متغیر امکان‌پذیر ساخت؟ هدف پژوهش، تبیین مبانی فقهی و اصول شریعت اسلامی در جهت تسهیل فهم نهادهای آموزشی، سیاست‌گذاران و پژوهشگران نسبت به قابلیت انعطاف فقه اسلامی در برابر تحولات اجتماعی است؛ به‌گونه‌ای که نشان دهد مواجهه با عناوین ثانویه و ضرورت‌های اجتماعی نه‌تنها موجب تعارض با احکام ثابت شریعت نمی‌شود، بلکه در بخش تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده، جرم‌زدایی می‌تواند در چارچوب فقه اسلامی تحقق یابد. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه‌ای و منابع مکتوب است. یافته‌های علمی پژوهش نشان می‌دهد که در نظام کیفری اسلام، مبانی اجتهادی و انعطاف‌پذیر شریعت امکان اصلاح، تعدیل و جرم‌زدایی از برخی احکام تعزیری را در شرایط خاص فراهم می‌سازد، بدون ‌آن‌که با اصول ثابت فقهی تعارضی داشته باشد.