مطالعه مقایسه‌ای دیپلماسی عمومی ایران و چین در عراق و لبنان (2010-2023)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار روابط بین‌الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار روابط بین‌الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 دانشیار روابط بین‌الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22054/qpss.2025.79088.3397
چکیده

ایران و چین به‌عنوان دو قدرت تاثیرگذار در منطقه خاورمیانه تلاش می‌کنند از طریق دیپلماسی عمومی نفوذ خود را افزایش دهند. نفوذ این دو به‌ویژه در عراق و لبنان قابل توجه است. پرسش این است که چه تفاوت‌ها و شباهت‌هایی در دیپلماسی عمومی ایران و چین جهت نفوذ در عراق و لبنان وجود دارد؟ فرضیه مقاله که به روش توصیفی- تحلیلی بررسی شده آن است که ایران با تاکید بر پیوندهای تاریخی و مذهبی آنهم با حمایت از گروه‌های سیاسی و اجتماعی در لبنان و عراق نفوذ خود را تقویت کرده است. این در حالی است که چین ضمن بهره‌گیری از ابزارهای فرهنگی، از ابزارهای اقتصادی (پروژه‌های زیرساختی و سرمایه‌گذاری) آنهم از طریق دولت‌های عراق و لبنان به دنبال نفوذ خود بوده است. به‌عبارت دیگر تفاوت و تشابه دو کشور در ابزارها و شیوه نفوذ است. یافته‌های پژوهش نشان داد دیپلماسی عمومی یکی از ابزارهای رایج در سیاست خارجی کشورها است و هر کشوری سعی می‌کند بر اساس مزیت‌های نسبی خود برای نفوذ از آن استفاده کند.