حق فسخ در فرض نقض قرارداد از منظر فقه امامیه، حقوق ایران و اسناد بین‌الملل

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تبریز

doi
10.22034/lf9.2023.100351
چکیده

یکی از مهم‌ترین مباحث قراردادها، حق فسخ در فرض نقض قرارداد است که هم از لحاظ فقهی و هم از لحاظ حقوقی، دارای مباحث مهم، دقیق و نسبتاً پیچیده‌ای است. هدف این تحقیق که با روش تحلیلی توصیفی تدوین شده، بررسی این موضوع، با نگاهی تطبیقی از منظر فقه امامیه، حقوق ایران و اسناد بین‌الملل است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که از نگاه فقهی حق فسخ در عرض اجبار متعهد در فرض نقض واقعی قرارداد، دارای موافقین و مخالفینی است که هرکدام برای خود دلایلی دارند؛ هرچند ادلۀ موافقان از استحکام بیشتری برخوردار است. از منظر حقوقی، حقوق ایران به تبعیت از مشهور فقهای امامیه حق فسخ را در فرض نقض واقعی قرارداد، در طول اجبار متعهد دانسته و از حق فسخ در فرض نقض فرضی قرارداد، ذکری به میان نیاورده است؛ هرچند مصادیق نقض فرضی قرارداد، در حقوق ایران قابل‌ردیابی است. در اسناد بین‌الملل (در کنوانسیون وین 1980، اصول یونیدغوا و اصول اروپای) حق فسخ در فرض نقض قرارداد، اعّم از نقض واقعی و نقض فرضی، مورد شناسایی قرار گرفته است.