فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تربیت، به‌عنوان فرایندی کلیدی در شکل‌دهی شخصیت و رفتار افراد، نقش مهمی در رشد اخلاقی، اجتماعی و فکری انسان‌ها دارد. با توجه به اهمیت آموزش و پرورش اخلاقی، مطالعه روش‌های تربیتی پیامبر اکرم (ص) می‌تواند الگویی عملی و نظری برای تربیت نسل‌های کنونی و آینده فراهم آورد. مسأله اصلی پژوهش این است که پیامبر اکرم (ص) چگونه با بهره‌گیری از شیوه‌های متنوع، افراد را در سطوح مختلف اخلاقی، اجتماعی و عملی تربیت می‌کردند. هدف این تحقیق، شناسایی و تحلیل روش‌های تربیتی پیامبر از منابع قرآنی و حدیثی است تا چارچوبی علمی برای آموزش و پرورش دینی ارائه شود. سؤال اصلی پژوهش این است که پیامبر اکرم (ص) چه روش‌هایی را برای تأثیرگذاری و تربیت مؤثر افراد به‌کار می‌بردند و هر روش چه کارکردی در رشد فردی و اجتماعی مخاطبان داشت. روش تحقیق توصیفی_تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق تحلیل محتوای متون قرآنی، احادیث معتبر و سیره عملی پیامبر استخراج شده است. یافته‌ها نشان داد که پیامبر از مجموعه‌ای از روش‌های تربیتی استفاده می‌کردند که شامل الگودهی عملی، محبت‌آمیز و عاطفی، گفت‌وگو و اقناع عقلانی، قصه‌گویی، مشارکت عملی، تکرار و یادآوری، آموزش تدریجی، عبرت‌دهی تاریخی و مهرورزی همراه با قاطعیت در اصول می‌شود. این شیوه‌ها ضمن انتقال مفاهیم دینی، توانمندسازی مخاطبان و تقویت تفکر و عمل را نیز تضمین می‌کردند و می‌توانند به‌عنوان چارچوب نظری و عملی برای برنامه‌های تربیتی معاصر مورد استفاده قرار گیرند.