بررسی عوامل فرهنگی و روانی-اجتماعی مرتبط با تحکیم بنیان خانواده از منظر کارشناسان دادگستری و انتظامی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، ایران.

2 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، ایران.

3 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران،

doi
چکیده

از منظر جامعه‌شناسی، خانواده اساسی‌ترین نهاد اجتماعی است که در شکل‌گیری ساختار کلان جامعه و افزایش بهره-وری آن نقش بسزا دارد. میان خانواده و جامعه یک رابطه دو سویه برقرار است و هر کدام بر دیگری تأثیر می‌گذارد. جامعه‌شناسان شکل‌گیری و ساخت شخصیت فرد در خانواده را متأثر از فرهنگ‌پذیری و جامعه‌پذیری می‌دانند و بیان می‌کنند که «از مهم‌ترین نتایج جامعه‌پذیری، ایجاد شخصیّت فردی و الگوهای نسبتاً ثابت فکر، احساس و عمل است که همگی ویژگی‌های یک فرد محسوب می‌شوند» (یان. رابرتسون، 1374: 112). از این‌رو اهمیّت پرداختن به موضوع «تحکیم خانواده» ریشه در اهمیّت نهاد خانواده دارد. نهاد مقدس خانواده، رکن بنیادین اجتماع بشری و محمل فرهنگ‌های گوناگون است تا آنجا که سعادت و شقاوت امّت‌ها، مرهون رشادت و ضلالت خانواده می‌باشد. اولین شرط داشتن جامعه‌ای سالم و پویا، سلامت و پایداری خانواده است. همه دستاوردهای علمی و هنری بشر در سایه خانواده‌های سالم و امن پدید آمده است. از این‌رو اندیشمندان علوم انسانی در رشته‌های تخصصی خود، با رویکردهای گوناگون، به مسائل خانواده پرداخته‌اند و عوامل ایجادکننده را از منظر تحلیلی خاص، تبیین نمودند. هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل فرهنگی و روانی-اجتماعی مرتبط با تحکیم بنیان خانواده از منظر کارشناسان دادگاه‌ خانواده و مشاوران نیروی انتظامی شهرستان زنجان بود که از طریق پرسشنامه با تکنیک دلفی و مصاحبه عمیق با نمونه‌گیری نیمه ساختاریافته، و نیز با جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی انجام گرفت. نتایج یافته‌ها حاکی از آن است که: از نظر کارشناسان عوامل‌فرهنگی اولویت اول را نسبت به عوامل‌اجتماعی در تحکیم بنیان خانواده داراست.