آثار تحریم‌های آمریکا بر سرمایه اجتماعی و سیاسی ایران (2016-2020)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

doi
10.22054/qpss.2024.77579.3364
چکیده

آمریکا در سیاست خارجی همواره از تحریم به‌عنوان ابزاری غیرانسانی علیه کشورهای غیرهمسو با خود استفاده کرده است. از جمله این کشورها ایران است که در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ در حوزه‌های مالی، بانکی، بیمه­ای، حمل‌ونقل و کشتیرانی مورد تحریم شدید قرار گرفت. پرسش اصلی این است تحریم‌های اعمالی دولت ترامپ چه تأثیری بر سرمایه اجتماعی و سیاسی ایران داشته است؟ فرضیه پژوهش به کاهش سرمایه اجتماعی و سیاسی ایران در دوران تشدید تحریم­ها اشاره می­کند. برای سنجش فرضیه پژوهش از روش تبیینی- تحلیلی، مبتنی بر اسناد و داده‌های کتابخانه‌ای، استفاده ‌شده است. یافته‌های پژوهش نشان می­دهد که تحریم‌ها بر وضع اقتصادی کشور تأثیر منفی برجای گذاشته و افت شاخص‌های اقتصادی مثل رشد اقتصادی، افزایش نرخ ارز، تورم، فقر و نابرابری نگاه جامعه را بیش از گذشته به امر زحمت و بقا معطوف کرده است. در نتیجه غلبه امر معیشت بر کنش و تفکر، آثار مخربی در حوزه­های اجتماعی (اعم از افزایش میزان جرم و جنایت، طلاق، مهاجرت)، فرهنگی (کاهش توجه به سازمان‌های مردم‌نهاد و فعالیت‌های هنری و فرهنگی و تولید و مصرف کالاهای فرهنگی) و سیاست (کاهش مشارکت سیاسی، بی­تفاوتی نسبت به کنش سیاسی، گسترش اعتراضات، خشونت‌های جمعی و بی‌قانونی) ظهور یافته است.