آثار رضایت مجنی‌علیه در قتل عمد از منظر حقوق افغانستان

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

doi
10.22034/jf8.2026.100800
چکیده

هدف این تحقیق بررسی نقش رضایت مجنی‌علیه در تحقق جرم قتل و تأثیر آن بر مسئولیت کیفری و قصاص بوده است و موضوع با رویکرد تحلیلی-توصیفی بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در تحقق جرم، همان‌گونه که مجرم نقش دارد، مجنی‌علیه نیز می‌تواند با رضایت خود وقوع جرم را تسهیل، تحریک یا درخواست کند. اگر این رضایت دارای اثر کیفری باشد، می‌تواند رافع مسئولیت کیفری و مانع قصاص گردد؛ اما اگر رضایت او نقشی در قتل نداشته باشد، قاتل قصاص می‌شود. اصل اولیه و قاعده عام حقوقی چنین است: «رضایت مجنی‌علیه تأثیری در ماهیت عمل مجرمانه ندارد»؛ زیرا حق حیات از حقوق غیرقابل گذشت بشری و از جلوه‌های رحمت الهی است که تنها خداوند متعال مالک حقیقی آن است. در موارد استثنایی مانند امور درمانی و ورزشی، با شرایط خاص ذکرشده در قانون افغانستان، رضایت مجنی‌علیه مانع قصاص می‌گردد به علت مصلحت اجتماعی مقتضی. نتیجه‌ به دست‌آمده عبارت است از این که ارتکاب قتل همراه با رضایت مجنی‌علیه همچنان جنایت محسوب می‌شود؛ هرچند از شدت قباحت قتل عدوانی و با سوءنیت برخوردار نیست، اما فاقد مجوز قانونی است. در هر صورت، نظم عمومی جامعه به چالش کشیده می‌شود و از لحاظ جنبه عمومی جرم باید مجازات گردد.