بررسی داوری در فقه امامیه و حقوق افغانستان

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی ایران

doi
10.22034/jf8.2025.100751
چکیده

بررسی‌ها نشان می‌دهد که «حکمیت» در فقه همان «داوری» در حقوق است. این شیوه رسیدگی به اختلافات، یکی از روش‌های سنتی و کهن در زندگی بشر به شمار می‌رود؛ به‌گونه‌ای که پیش از شکل‌گیری نظام‌های حقوقی در دولت‌ها، در فقه اسلامی تحت عنوان حکمیت مطرح بوده و مورد توجه فقها قرار داشته است. هرچند در فقه اسلامی داوری و حکمیت به‌صورت مستقل و جداگانه بحث نشده، اما مصادیق و موارد آن در قرآن کریم و روایات تصریح شده است. در قرآن کریم، در سوره نساء آیات ۳۵، ۵۹ و ۶۵ بر ضرورت انتخاب داور و حکمیت تأکید شده است. اهمیت این شیوه در آن است که به طرفین دعوا امکان می‌دهد بدون مراجعه به دادگاه، با توافق و رضایت، فرد یا افرادی مورد اعتماد را برای تسریع در حل و فصل اختلافات برگزینند. در حقوق افغانستان نیز نهاد داوری تحت عنوان حکمیت به‌عنوان نهادی مستقل در حل اختلافات به رسمیت شناخته شده و در قوانین متعدد به آن اشاره گردیده است؛ از جمله در قانون اصول محاکمات تجارتی فصل یازدهم آن به موضوع حکمیت اختصاص یافته و همچنین در قانون حکمیت تجاری به این موضوع پرداخته شده است.