اثر حقوقی مستحدثات مستأجر در مورد اجاره در حقوق ایران و افغانستان

نویسندگان
doi
10.22034/jf8.2025.100753
چکیده

مستحدثات مستأجر در عین مستأجره از مسائل اختلافی میان طرفین عقد اجاره به شمار می‌آید. در این مقاله، با روش تحلیلی ـ توصیفی، وضعیت حقوقی مستحدثات مستأجر در عقد اجاره، به‌صورت تطبیقی در حقوق ایران و افغانستان بررسی شده است.  در حقوق ایران، چنانچه مستحدثات و هزینه‌های انجام‌شده توسط مستأجر در عین مورد اجاره بدون اذن و آگاهی موجر ایجاد شده باشد، موجر حق قلع و از بین بردن آن‌ها را دارد. اما در صورتی که مخارج و مستحدثات مستأجر در عین مستأجره با اذن موجر تحقق یافته باشد، حق مستأجر نسبت به آن‌ها ثابت بوده و موجر حق قلع و امحای آن‌ها را نخواهد داشت. در حقوق افغانستان، قانون‌گذار میان هزینه‌های لازم و ضروری و هزینه‌های نافع و تجملی تفکیک قائل شده است. در صورتی که مستحدثات و  هزینه‌های مستأجر در عین مورد اجاره، لازم و ضروری باشد، حق مستأجر نسبت به آن‌ها ثابت دانسته شده و میان اذن و علم موجر تفاوتی قائل نشده است. اما اگر مستحدثات و هزینه‌های مستأجر جنبه‌ی تجملی داشته یا صرفاً به‌منظور انتفاع بیشتر او از عین مستأجره ایجاد شده باشد، در صورتی که این هزینه‌ها بدون اذن موجر انجام شده باشد، موجر حق قلع و از بین بردن آن‌ها را دارد و مستأجر در این فرض مستحق اجرت نخواهد بود.