بررسی ریزازدیادی تعدادی از پایه‌های هسته‌داران (Prunus spp.) تحت تأثیر محیط کشت، تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی و نانولوله‌های کربنی

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

3 استاد گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان.

doi
10.22034/jpr.2026.2511
چکیده

این پژوهش با هدف تعیین پروتکل مناسب برای ضدعفونی، پرآوری و ریشه‌زایی پایه‌های رویشی میروبالان 29C، GF677 و گارنم و نیز بررسی کاربرد نانولوله‌های کربنی چندجداره (MWCNs) بر استقرار و رشد این گیاهان انجام شد. محیط کشت‌های DKW، WPM و MS تهیه شدند. به منظور بررسی اثر نوع محیط کشت و تنظیم کننده‌های رشد گیاهی از ریزنمونه‌های تک گره استفاده شد. ریزنمونه‌های میروبالان 29C، گارنم و GF677 به ترتیب در محیط کشت‌های DKW، MS و MS مناسب‌ترین استقرار را داشتند. در پایه GF677 بیشترین تعداد شاخه، تعداد گره و طول شاخه در مرحله پرآوری در غلظت ۱ میلی‌گرم در لیتر BA به همراه 1/0 میلی‌گرم در لیتر NAA به دست آمد. در پایه گارنم بیشترین تعداد شاخه در غلظت 2 میلی‌گرم در لیتر BA به همراه 25/0 میلی‌گرم در لیتر NAA مشاهده شد و بیشترین تعداد گره، طول شاخه و طول میان‌گره در تیمار ۱ میلی‌گرم در لیتر BA همراه با 25/0 میلی‌گرم در لیتر NAA مشاهده شد. در پایه میروبالان 29C بیشترین تعداد شاخه در تیمار ۱ میلی‌گرم در لیتر BA همراه با 25/0 میلی‌گرم در لیتر NAA مشاهده شد. بالاترین میزان ریشه‌زایی در پایه میروبالان 29C، گارنم و GF677 در غلظت‌های1، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر IBA (به ترتیب) به دست آمد. در ادامه کابرد 50 میلی‌گرم در لیتر MWCNs سبب افزایش رشد ریز نمونه‌ها شد اما با افزایش غلظت، اثرات منفی در رشد و نمو ریز نمونه‌ها مشاهده شد. استفاده از MWCNs می‌تواند در جهت افزایش کارایی کشت بافت در ریز نمونه‌های گیاهان چوبی مفید باشد.

کلیدواژه‌ها