تأثیر کاربرد زئولیت طبیعی بر تحمل به تنش کم آبیاری در ذرت دانه‌ای

نویسندگان

1 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج

2 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج

doi
10.22067/gsc.v12i2.21125
چکیده

این مطالعه به منظور تعیین تأثیر مصرف زئولیت طبیعی کلینوپتیلولیت بر تحمل به تنش کم‌آبیاری در ذرت سینگل کراس 704 اجرا شد. آزمایش در چهار سطح آبیاری، آبیاری پس از 70 (آبیاری نرمال)، 95 (تنش ملایم)، 120 (تنش شدید) و 145 (تنش بسیار شدید) میلی‌متر تبخیر تجمعی از سطح تشت تبخیر کلاش A و زئولیت در سه سطح شاهد (عدم مصرف) و مصرف شش و 12 تن در هکتار، در سه تکرار به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعه مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج در سال‌ زراعی 1391 اجرا شد. تأثیر آبیاری بر تعداد روز تا ظهور ابریشم، فاصله بین گرده‌افشانی تا ظهور ابریشم، ارتفاع بلال از سطح زمین، طول بلال و عملکرد دانه در سطح احتمال یک درصد و بر تعداد روز تا گرده‌افشانی، ارتفاع بوته، قطر بلال، تعداد بلال و وزن هزار دانه در سطح احتمال پنج درصد معنی‌دار بود. همچنین، مصرف زئولیت بر وزن هزار دانه در سطح احتمال یک درصد و بر فاصله بین گرده‌افشانی تا ظهور ابریشم، طول بلال و عملکرد دانه در سطح احتمال پنج درصد معنی‌دار بود. بیشترین عملکرد دانه با میانگین 7352 و 1/6134 کیلوگرم در هکتار به ترتیب از آبیاری نرمال و مصرف 12 تن در هکتار زئولیت حاصل شد. بر اساس نتایج حاصل از این آزمایش در شرایط فراهمی آب آبیاری، برای حصول حداکثر عملکرد دانه در ذرت سینگل کراس 704 آبیاری پس از 70 میلی‌متر، تبخیر از سطح تشت تبخیر صورت گیرد، در این شرایط مصرف زئولیت طبیعی ضرورتی ندارد ولی در شرایط کمبود آب در منطقه، آبیاری پس از 95 میلی‌متر تبخیر از سطح تشت تبخیر به همراه مصرف 12 تن در هکتار زئولیت درجهت حفظ رطوبت اطراف محیط ریشه و صرفه‌جویی در مصرف آب به میزان 97/12 درصد توصیه می‌شود. اعمال کم‌آبیاری بیشتر از این مقدار باعث کاهش معنی‌دار عملکرد دانه خواهد شد.

کلیدواژه‌ها