تأثیرات خروج آمریکا از افغانستان بر امنیت ملی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استاد گروه روابط بین الملل دانشگاه گیلان، گیلان، ایران

doi
10.22054/qpss.2024.76283.3322
چکیده

در پی حادثه 11 سپتامبر، آمریکا ذیل عنوان مبارزه علیه تروریسم وارد خاک افغانستان شد. اما بعد از گذشت 20 سال از آغاز حمله به این کشور، با امضای توافقنامه با طالبان در 29 فوریه 2020 متعهد به خروج از افغانستان شد. از طرفی به دلیل اهمیت تحولات افغانستان برای ایران، هرگونه اقدام آمریکا در این کشور، متوجه امنیت ملی ایران است. هدف این مقاله، بررسی پیامدهای خروج آمریکا از افغانستان و شکل­ گیری خلاء قدرت فرامنطقه ­ای در این کشور است. پرسش این است که با خروج آمریکا از افغانستان و حاکمیت مجدد حکومت طالبان چه پیامدهایی برای امنیت ملی ایران به ­عنوان همسایه استراتژیکی افغانستان ایجاد شده است؟ فرضیه مقاله این است که فرایند خروج آمریکا از اول مِی 2021 از سرزمین­ های همجوار ایران پیامد مثبت اما چالش ایجاد یک افغانستان بی ­ثبات تحت حاکمیت طالبان؛ تصادم قرائت‌های مختلف از اندیشه‌های سیاسی اسلام و افزایش فعالیت اندیشه‌های قومی و تکفیری، ناامنی در مناطق شرقی کشور و کاهش امنیت ملی ایران به­ عنوان پیامد منفی باقی بماند. این پژوهش با چارچوب رئالیستی با روش تبیینی و بر اساس منابع اینترنتی و کتابخانه ­ای نگاشته شده است.