تحلیل محتوای کتب علوم تجربی دورة دوم ابتدایی از نظر میزان توجه به مؤلفههای معرفتشناسی شخصی
نویسندگان
1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران
2 استادیار، سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان توجه به مؤلفه های معرفتشناسی شخصی در برنامة درسی علوم تجربی دورة دوم ابتدایی انجام شد. روش پژوهش توصیفی و از نوع پیمایشی و تحلیل محتوا بود. جامعة آماری پژوهش، شامل کتب درسی علوم تجربی پایه های چهارم، پنجم و ششم در سال تحصیلی 98-1397 بود و از آنجا که ضرورت بررسی تمامی محتواها وجود داشته است، نمونهگیری وجود نداشته و کل جامعة مورد مطالعه قرار گرفت. همچنین، در مرحلة پیمایش 22 نفر از اساتید و متخصصان رشتههای علوم تجربی، ادبیات فارسی و روانشناسی به صورت هدفمند به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامة معرفت شناسی شخصی کودکان و سیاهة ثبت داده استفاده شد. برای تحلیل دادهها از شاخصهای آمار توصیفی مانند فراوانی و درصد و نیز ضریب بار عاملی استفاده شد. یافتههای پژوهش نشان داد که در پایة چهارم، بیشترین تأکید بر سادگی دانش (107 مورد) و کمترین تأکید بر قطعیت دانش (3 مورد) بوده است. در پایة پنجم، بیشترین تأکید بر توجیهپذیری دانستن (65 مورد)، نتیجة دانستن (60 مورد) و قطعیت دانش (30 مورد) و کمترین تأکید بر سادگی دانش (30 مورد) بوده است و در پایة ششم، توجیهپذیری دانستن (50 مورد) و نتیجة دانستن (40 مورد) بیشترین تأکید را داشته و سادگی دانش (5 مورد) کمتر مورد تأکید بوده است. بهطور کلی، 6/63 درصد از محتوای کتابهای درسی علوم تجربی پایههای چهارم تا ششم به مؤلفه های معرفتشناسی شخصی اختصاص یافته است.