طیفسنجی رویکردهای موجود نسبت به ایرانیان دوتابعیتی و مسئولیت دولت در قبال آنها
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری سیاستگذاری عمومی دانشکده علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 دانشیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22054/qpss.2023.74375.3258چکیده
دوتابعیتیها از مباحثی است که سالها به مسئلهای بعضا چالش برانگیز در جمهوری اسلامی ایران مبدل شده است. در این پژوهش با روش کیفی و با تکیه بر اصل مسئولیت دولتها تلاش میشود ارزیابی آسیبشناسانه رویکردهای موجود در قبال ایرانیان دوتابعیتی تبیین گردد. پرسش اصلی آن است که «رویکردهای موجود نسبت به ایرانیان دوتابعیتی کدامند و مسئولیت دولتها در قبال آنها چیست؟» فرضیه اصلی این است که غالب شدن دیدگاه صرفا تهدیدمحور و یا فرصتمحور طی چند دهه اخیر در میان دولتها بجای تدوین سیاستهای میانهرو در کنار پیچیدهتر ساختن مسئله ایرانیان دو تابعیتی و حتی فاصله گرفتن بیشتر ایرانیان خارج از کشور، هزینههای بسیاری را برای منافع ملی ایران رقم زده است. در ادامه، این امر مورد بررسی قرار میگیرد که با توجه به مسئولیت دولتها در اموری همچون پیگیری و حفظ حقوق اتباعشان در داخل و خارج از کشور، فراهمسازی زمینههای لازم جهت فعالیت اجتماعی و اقتصادی تمامی اتباع ایرانی و ... ایجاد تعادل میان دیدگاه منفی و مثبت مسئولان از یک سو و ایجاد جاذبههای اعتمادساز در میان دو تابعیتیها از سوی دیگر میتواند زمینهساز الگوی بهینه حل و فصل معضل ایرانیان دوتابعیتی گردد.