فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعه در ایران، قبل و بعد از انقلاب اسلامی در قالب برنامه ­های هفت و پنج­ساله دنبال شده است. به منظور استخراج الگوهای نظری سیاست­گذاری در حوزه عدالت، این برنامه­ ها به‌عنوان اسنادی مهم و بالادستی تلقی می­ شوند. این پژوهش به بررسی الگوهای مفهوم­بندی شده عدالت در برنامه ­های پنج­ساله توسعه بعد از انقلاب اسلامی پرداخته است. پرسش اصلی پژوهش این است: عدالت در برنامه­ های پنج ­ساله توسعه در چه الگوهایی مفهوم ­بندی شده است؟ پرسش فرعی این است: عدالت در هر یک از برنامه ­های پنج­ ساله در چه الگوهایی مفهوم‌بندی شده است؟ داده ­های پژوهش به صورت کتابخانه ­ای – اسنادی جمع ­آوری گردیده است. جامعه آماری پژوهش، متن برنامه ­های اول تا ششم توسعه است. برای تجزیه و تحلیل نیز از آمار توصیفی استفاده و با روش تحلیل محتوا به پرسش­های اصلی و فرعی پاسخ داده شده است. نتایج به‌دست آمده نشان داد که کلیت برنامه ­های پنج­ساله توسعه بر اساس یک الگو خاص و مشخص از توسعه و عدالت طراحی و تدوین نشده­ اند و با اولویت حفظ هویت سیاسی و ایدئولوژیکی نظام، بنابر مقتضیات زمانی از الگوهای رایج در دنیا به‌ویژه الگوهای توسعه انسانی، بازار آزاد و نیازهای اساسی بهره ­برداری و با گذشت زمان و با نزدیک شدن به برنامه ششم تلاش شده است الگوهای بومی مفهوم­بندی و نهادینه شوند که نمونه بارز آن الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت است.