فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این پژوهش، بررسی جایگاه و نقش زنان در «سراج التواریخ» اثر علامه فیض محمد کاتب هزاره است. کاتب علاوه بر ترسیم جایگاه زنان در چارچوب نقش‌های سنتی و خانوادگی، از آن‌ها به‌عنوان نمادهای صبر، فداکاری و مقاومت در شرایط سخت تاریخی یاد می‌کند و تأثیر عمیق آن‌ها را در تربیت نسل‌های آینده نیز برجسته می‌سازد. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و از طریق جمع‌آوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای، این مسئله را مورد بررسی قرار داده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که گرچه کاتب زن‌ها را عمدتاً در چارچوب‌های سنتی و خانوادگی تفسیر کرده و در پاره‌ای از مواقع، تحت تأثیر نگرش‌های مردسالارانه قرار گرفته است؛ اما همواره از زنان به‌عنوان مادران و مربیانی یاد کرده که نقش اصلی در انتقال ارزش‌های فرهنگی، دینی و اخلاقی ایفا می‌کنند. این مسئله نشان‌دهنده دغدغه کاتب نسبت به اوضاع زمانه‌اش درباره موضوع زنان است. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که با وجود تأکید فراوان کاتب بر نقش زنان در تربیت نسل‌های آینده و اهمیت آن‌ها در حفظ فرهنگ، وی نتوانسته است از محدودیت‌های اجتماعی و فکری زمان خود فراتر رود. ازاین‌رو این اثر به‌رغم احترامی که برای زنان قائل است، تصویری جامع و مستقل از جایگاه آن‌ها در تاریخ و جامعه ارائه نمی‌دهد.