طراحی و ارزیابی اثربخشی مداخلات شناختی رفتاری برای ارتقاء تاب‌آوری شناختی نیروهای نظامی

نویسندگان

1 دکتری تخصصی، مدیریت دولتی، مدرس دانشگاه، گروه مدیریت، دانشکده فرماندهی و مدیریت ، دانشگاه امام علی(ع)، تهران، ایران.

2 نویسنده مسئول: دکتری تخصصی، مدیریت دولتی گرایش رفتار سازمانی، مرکز تحصیلات تکمیلی تهران، پیام نور ، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد، روانشناسی عمومی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات ، تهران، ایران.

doi
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی، تدوین و ارزیابی اثربخشی بسته مداخلات شناختی رفتاری برای ارتقاء تاب‌آوری شناختی دانشجویان یک دانشگاه نظامی اجرا گردید.روش: روش پژوهش مورد استفاده، آمیخته با رویکرد اکتشافی متوالی است. بدین ترتیب که در مرحله کیفی با استفاده از روش فراترکیب، عوامل ارتقاء تاب آوری شناختی استخراج گردید و سپس در مرحله کمی، اثربخشی بسته مداخلات شناختی استخراج شده با استفاده از روش شبه آزمایشی در قالب طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با یک گروه کنترل مورد ارزیابی قرار گرفت. در این مرحله، جامعه آماری پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه نظامی مورد مطالعه است و تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کواریانس انجام شد.یافته‌ها: بر اساس نتایج فراترکیب، عوامل ارتقاء تاب‌آوری شناختی در پنج مولفه شامل سبک رهبری مسیر-هدف در فرماندهی ماموریت، مدیریت استعداد، آموزش نظامی منطبق بر واقعیت میدان رزم، آموزش شناختی و فرهنگ و جو یگانی مثبت بدست آمد. سپس در مرحله آزمایش، تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که پس از اجرای مداخله، بین میانگین‌های نمرات پس‌آزمون در دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی‌داری وجود دارد و در سطح معنی داری کمتر از 05/0، بین نمرات تاب‌آوری کل آزمایش با نمرات تاب‌آوری در گروه کنترل تفاوت معنی داری وجود دارد. دنتیجه گیری: بر اساس یافته‌های تحقیق، می‌توان نتیجه گرفت که تاب‌آوری شناختی کارکنان ماهیتی آموزش‌پذیر و پویا دارد و ارائه برنامه عمل شناختی جامع و مدون برآمده از دستاوردهای پژوهش حاضر، می‌تواند بر ارتقاء تاب‌آوری شناختی کارکنان نیروهای نظامی موثر و نافع واقع گردد.