کشف و یافتن سازوکارهای ساخت «دیگری» مهاجر در ایران با تحلیل مضمون
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 دانشیار گروه مطالعات برنامهریزی درسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه مطالعات برنامهریزی درسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
4 استاد گروه مطالعات برنامهریزی درسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22054/qpss.2023.72031.3178چکیده
دیگری مهاجر در دهههای اخیر چنان در گفتمانهای سیاسی رایج بوده که در جامعه و فرهنگ عامه نیز تأثیر گذاشته است. لذا هدف از این پژوهش، کشف و یافتن سازوکارهای ساخت «دیگری» مهاجر در ایران میباشد. دانستن این سازوکارها نه تنها روند ادغام مهاجران بلکه حفظ نظم و امنیت اجتماعی و موفقیتهای سیاست مهاجرتی آینده ایران را نیز تعیین میکند. رویکرد این پژوهش، کیفی و از نوع روش تحلیل مضمون میباشد. میدان پژوهش، اساتید جامعهشناسی و علوم سیاسی دانشگاههای شهر تهران هستند که با استفاده از نمونهگیری هدفمند و رسیدن به اشباع دادهها، تعداد 10 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها مصاحبه نیمهساختاریافته بود. برای تعیین قابلیت اعتماد مصاحبهها از راهبردهایی چون بازبینی توسط شرکت کنندگان و یک داور ناظر استفاده شد. تحلیل دادهها نیز بر اساس تحلیل مضمون براون و کلارک صورت گرفت. نتایج در سه مضمون اصلی شامل سازوکار اقتصادی، فرهنگی، قانونی و چندین مضمون فرعی استخراج گردید. بطور کلی نتایج نشان داد که مهاجران در نظام سیاستگذاری عمومی کمتر لحاظ شدهاند و مسائل آنها به خوبی شناسایی نشده است. لذا نظام تصمیمگیری جامعه نیازمند نظارت بهتر بر فرآیندهای مهاجرت، ادغام و اثربخشی بیشتر سیاستها برای مشارکت مهاجران میباشد. ادغام موفق مهاجران نه تنها به نشاط اقتصادی، سلامت مدنی و سیاسی کشور کمک میکند بلکه مهاجران تنوع جدیدی به موزاییک فرهنگی کشور اضافه میکنند.
