اثر تنش خشکی بر خصوصیات مورفولوژیکی، عملکرد و ترکیبات اسانس سه گونه آویشن
نویسندگان
1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
2 استادیار پژوهش بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
3 استادیار پژوهش بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
doi
10.22034/jpr.2024.8296.3306چکیده
این تحقیق بهمنظور ارزیابی اثر تنش خشکی بر خصوصیات سه گونه آویشن Thymus. daenensis، T. transcaucasicus وT. lancifolius در ایستگاه تحقیقات کشاورزی پردیسان قم در شرایط گلخانه انجام شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی (CRD) و بصورت فاکتوریل با پنج تکرار (گلدان) اجرا شد. فاکتور اول شامل بذور سه گونه آویشن و فاکتور دوم شامل تیمارهای آبیاری در 80 (آبیاری نرمال)، 60 و 40 درصد رطوبت ظرفیت زراعی خاک بود. نتایج تجزیه واریانس دادهها نشان داد، اعمال تنش خشکی بر کلیه صفات مورفولوژیکی، عملکرد و ترکیب اسانس تاثیر معنیداری داشت. بیشترین طول و وزن تر اندام هوایی و عملکرد در تیمار 80 درصد ظرفیت زراعی و کمترین آنها در تیمار آبیاری در 60 درصد ظرفیت زراعی بود. بیشترین میزان اسانس با مقدار 1/1 درصد و بیشترین عملکرد اسانس با مقدار 9/0 گرم در بوته در تیمار آبیاری در 60 درصد ظرفیت زراعی بود. گونه T. lancifolius با مقدار 73/0 گرم بیشترین و گونه T. transcaucasicus با مقدار 54/0 گرم در بوته کمترین عملکرد اسانس را داشت. بیشترین ترکیب در گونه T. daenensis تیمول (آبیاری نرمال) و ژرانیول (آبیاری در 60% ظرفیت زراعی) بود. بیشترین ترکیب در گونه T. transcaucasicus شامل تیمول (در آبیاری نرمال و 60% ظرفیت زراعی) بود. بیشترین ترکیب در گونه T. lancifolius نیز شامل تیمول (در آبیاری نرمال آبیاری و در 40% ظرفیت زراعی) بود. در نهایت گونه T. daenensis به عنوان گونه برتر و شرایط تنش ملایم آبی (آبیاری در 60 درصد ظرفیت زراعی) به عنوان بهترین شرایط آبیاری انتخاب شدند.