آینده‌پژوهی نقش دانشگاه‌های تربیت معلم در نظام یادگیری مادام‌العمر

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی، پردیس شهید مفتح استان تهران

2 دانشجوی فوق لیسانس مدیریت آموزشی، لیسانس آموزش ابتدایی، پردیس شهید مفتح استان تهران، ایران

doi
10.48310/edup.2026.21720.1452
چکیده

پیشینه و اهداف: دانشگاه‌های تربیت معلم به‌عنوان یکی از ارکان اساسی نظام آموزشی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تقویت زیرساخت‌های یادگیری مادام‌العمر دارند. با توجه به تحولات سریع اجتماعی و فناوری، ضرورت دارد نقش این دانشگاه‌ها در آینده آموزش کشور مورد بازنگری و آینده‌پژوهی قرار گیرد. هدف پژوهش حاضر تحلیل ظرفیت‌ها، چالش‌ها و فرصت‌های دانشگاه‌های تربیت معلم در تقویت یادگیری مادام‌العمر است. روش‌ها: این پژوهش به‌صورت توصیفی–تحلیلی با رویکرد مرور اسناد انجام شده است. جامعه بررسی شامل سیاست‌های آموزشی، اسناد بالادستی و مطالعات علمی اخیر است. ابزار جمع‌آوری داده‌ها تحلیل اسنادی و روش تحلیل داده‌ها کدگذاری مفهومی و ترکیب موضوعی بوده است. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد دانشگاه‌های تربیت معلم می‌توانند با توسعه برنامه‌های توانمندسازی خانواده، گسترش عدالت آموزشی، ارتقای سواد دیجیتال و تربیت معلمان پژوهشگر، به محور یادگیری مادام‌العمر در آینده تبدیل شوند. همچنین روندهای فناورانه و اجتماعی، ضرورت بازآفرینی مأموریت این دانشگاه‌ها را تقویت می‌کند. نتیجه‌گیری: جمع‌بندی نهایی نشان می‌دهد آینده‌پژوهی در حوزه تربیت معلم برای تضمین کیفیت سرمایه انسانی و تحقق یادگیری مادام‌العمر ضروری است. بر اساس یافته‌ها، توجه به توسعه حرفه‌ای معلمان، ایجاد برنامه‌های منعطف و فناوری‌محور، و تقویت پیوند دانشگاه با خانواده‌ها و جامعه توصیه می‌شود. محدودیت‌هایی مانند کمبود منابع پژوهشی و عدم انسجام برنامه‌های آموزشی نیز از چالش‌های تحقیق به شمار می‌رود.